Ermitaż w Petersburgu: bilety, trasy i godziny otwarcia – kompletny przewodnik

Ermitaż w Petersburgu to jedno z największych muzeów sztuki na świecie i obowiązkowy punkt każdej wizyty w tym mieście. W tym artykule wyjaśniam, jak jako zagraniczny turysta z Polski kupić bilety (z całym zamieszaniem wokół kart), jakie są trzy oficjalne trasy muzeum, aktualne godziny otwarcia, których dzieł nie możesz przegapić, jak dojechać i jakie triki pozwolą ci ominąć kolejki i wycisnąć z wizyty jak najwięcej.

1. Czym jest Ermitaż i dlaczego musisz go odwiedzić

Ermitaż to jednocześnie muzeum sztuki i pałac cesarski. Kolekcja, zapoczątkowana w 1764 roku przez Katarzynę Wielką, liczy ponad 3 miliony dzieł i rozkłada się na sześć budynków w historycznym centrum Petersburga. To największe muzeum sztuki na świecie pod względem powierzchni wystawienniczej (ponad 233 000 m²) i rywalizuje z Luwrem czy Prado zarówno liczbą, jak i jakością dzieł.

Mówi się, że gdybyś chciał poświęcić każdemu eksponatowi minutę, potrzebowałbyś ponad jedenastu lat, żeby zobaczyć wszystko. Ponieważ to nierealne, warto przyjść z planem: wiedzieć, którą trasę wybierasz, jakie dzieła chcesz zobaczyć i – przede wszystkim – mieć już kupiony bilet. Wszystko wyjaśniam poniżej.

2. Budynki muzeum

Ermitaż to nie jeden budynek, tylko cały zespół. Dobrze to wiedzieć, bo pomaga zrozumieć system biletów (każdy budynek ma własny).

Główny kompleks (Plac Pałacowy 2). Tu jest 90% tego, co ludzie chcą zobaczyć. Składa się z pięciu połączonych budynków, przez które przechodzisz, nawet tego nie zauważając:

• Pałac Zimowy: dawna oficjalna rezydencja carów z salami reprezentacyjnymi. To główny budynek i ten, który widać na wszystkich pocztówkach.
• Mały Ermitaż: tu jest Sala Pawilonowa ze słynnym Zegarem Pawia.
• Wielki (Stary) Ermitaż: pinakoteka renesansowa (Leonardo, Tycjan, Rafael).
• Nowy Ermitaż: Rembrandt, Rubens, Caravaggio, starożytności klasyczne i słynny portyk z atlantami przy ulicy Millionnej.
• Teatr Ermitażu: niewielki teatr dworski, w którym od czasu do czasu odbywają się koncerty i balety.

Gmach Sztabu Generalnego (Plac Pałacowy 6–8). Dokładnie naprzeciwko Pałacu Zimowego, po drugiej stronie placu. Tu wiszą impresjoniści i postimpresjoniści (Monet, Van Gogh, Gauguin, Matisse, Picasso) i jest kolekcja Fabergé. Jeśli interesuje cię sztuka nowoczesna, to prawdziwa perełka.

Pałac Mienszykowa (Uniwiersitietskaja nab. 15, Wyspa Wasiljewska). Dawny pałac pierwszego gubernatora Petersburga, z wnętrzami z czasów Piotra Wielkiego. Można go zwiedzać tylko z przewodnikiem po rosyjsku.

Muzeum Cesarskiej Manufaktury Porcelany (Prospekt Obuchowskoj Oborony 151). Ponad 30 000 eksponatów z porcelany, szkła i innych materiałów. Leży poza centrum i opłaca się tylko wtedy, gdy masz czas i naprawdę lubisz porcelanę.

Centrum Staraja Dieriewnia: muzeum-magazyn i pracownie konserwatorskie. Zwiedzanie tylko z przewodnikiem i raczej dla prawdziwych pasjonatów.

3. Trzy oficjalne trasy: którą wybrać

Od 2020 roku Ermitaż organizuje wejścia według ustalonych tras z sesjami co 30 minut. Każda sesja trwa około 2 godzin. Przy zakupie biletu musisz wybrać jedną z trzech opcji:

Trasa 1: Schody Jordańskie (klasyczna)

Najlepsza, jeśli idziesz pierwszy raz. Zaczyna się na spektakularnych Schodach Jordańskich (marmur, granit i złoto) i prowadzi przez sale cesarskie Pałacu Zimowego (Sala Tronowa, Galeria 1812 roku, Sala Herbowa), Salę Pawilonową z Zegarem Pawia, Loggie Rafaela, sale Leonarda, Rubensa i Rembrandta oraz starożytności klasyczne. To też jedyna trasa dostępna dla osób z ograniczoną mobilnością, bo na pozostałych nie ma wind.

Trasa 2: Schody Cerkiewne

Dłuższa i mniej turystyczna. Prowadzi przez prywatne apartamenty rodziny carskiej (Sala Malachitowa, Gabinet Gotycki, Jadalnia Pompejańska, Biblioteka Mikołaja II) oraz sale sztuki rosyjskiej, orientalnej i francuskiej XVIII wieku. Idealna, jeśli byłeś już kiedyś w Ermitażu albo bardziej interesuje cię pałac niż malarstwo. Nie ma wind, więc czeka cię sporo schodów w górę i w dół.

Trasa 3: Gmach Sztabu Generalnego

Mieści się w budynku naprzeciwko, po drugiej stronie Placu Pałacowego. Kupuje się na nią osobny bilet. Wiszą tu wielkie nazwiska sztuki XIX i XX wieku: Matisse, Picasso, Monet, Van Gogh, Gauguin, Cézanne, Renoir, Kandinsky, Malewicz, sale Fabergé… Jeśli lubisz impresjonistów, to twoja trasa. Praktyczna rada: większość ludzi idzie najpierw do Pałacu Zimowego, więc zaczynając tutaj, unikniesz kolejek.

Jeśli masz tylko jeden dzień i nie jesteś wielkim fanem sztuki nowoczesnej, polecam trasę 1. Jeśli masz dwa dni, połącz ją z trasą 3 (Sztab Generalny). Trasę 2 zostawiłabym na drugą wizytę.

4. Godziny otwarcia i kiedy iść

Muzeum jest otwarte od wtorku do niedzieli. W poniedziałki jest zamknięte, podobnie jak w dwa dni w roku (1 stycznia i 9 maja). Aktualne godziny otwarcia głównego kompleksu i Gmachu Sztabu Generalnego:

Dni	Godziny otwarcia	Ostatnia sesja
Wtorek, piątek i sobota	11:00 – 20:00	18:00
Środa, czwartek i niedziela	11:00 – 18:00	16:00
Poniedziałek	Zamknięte

Pałac Mienszykowa jest otwarty od 11:00 do 18:00 (ostatnia wycieczka o 16:00). Kasy stacjonarne zamykają się godzinę przed muzeum.

Najlepszy moment na wizytę

Moja konkretna rada:

• Dzień: wtorek, piątek albo sobota, bo muzeum jest otwarte do 20:00 i masz większy zapas czasu.
• Godzina: pierwsze sesje rano (11:00–11:30) albo, jeśli nie chcesz wcześnie wstawać, po obiedzie (15:00–16:00), kiedy wycieczki zorganizowane już wyjdą.
• Dni, których lepiej unikać: letnie weekendy, rosyjskie ferie szkolne (pierwszy tydzień listopada, pierwszy tydzień stycznia) i dni bezpłatnego wstępu dla wszystkich: 23 lutego, 8 marca, 18 maja i 7 grudnia. W te dni muzeum jest wypchane po brzegi.

Jeśli na niego polujesz: słynny Zegar Pawia w Sali Pawilonowej uruchamia się tylko raz w tygodniu (tradycyjnie w środy, choć godzina może się zmieniać). Zapytaj przy wejściu w dniu wizyty, jeśli chcesz zobaczyć go w ruchu.

5. Ile to kosztuje i jak kupić bilety

Oto aktualne oficjalne ceny (w rublach, bez zniżek dla obywateli Rosji):

Bilet	Cena
Główny kompleks (stała sesja)	500 ₽
Główny kompleks (otwarta data, ważny 3 dni)	1200 ₽
Gmach Sztabu Generalnego (stała sesja)	500 ₽
Gmach Sztabu Generalnego (otwarta data, 3 dni)	1200 ₽
Pałac Zimowy Piotra I (z przewodnikiem)	700 ₽
Pałac Mienszykowa (z przewodnikiem)	700 ₽
Galeria Skarbów: Złota Sala lub Diamentowa Sala (z wycieczką grupową)	1500 ₽
Muzeum Cesarskiej Manufaktury Porcelany	300 ₽
Dzieci poniżej 14 lat	Bezpłatnie

Przy obecnym kursie standardowy bilet do głównego kompleksu kosztuje około 5–6 € i mniej więcej tyle samo bilet do Sztabu Generalnego. Dla wielu zagranicznych turystów to wciąż jedno z najtańszych wielkich muzeów świata.

Problem z zagranicznymi kartami

Tu jest ważny szczegół dla ciebie jako turysty z zagranicy. Oficjalna strona Ermitażu nie przyjmuje zagranicznych kart Visa, MasterCard, American Express ani JCB z powodu międzynarodowych sankcji. Twoja polska karta nie zadziała ani tam, ani nigdzie indziej w Rosji (ostrzega przed tym też MSZ). Zakup online bezpośrednio na hermitagemuseum.org nie jest więc realną opcją, chyba że masz rosyjską kartę.

Masz trzy realne sposoby, żeby zdobyć bilet:

• Kupić go na miejscu w dniu wizyty. Na dziedzińcu Pałacu Zimowego są kasy i automaty biletowe (po rosyjsku i angielsku), w których zapłacisz gotówką w rublach. Przy automatach zwykle jest mniejsza kolejka niż przy kasach, więc idź prosto do nich. To najprostsza opcja dla większości obcokrajowców.

• Zapłacić online rosyjską kartą MIR. Jeśli spędzasz w Rosji kilka dni i chcesz załatwić wszystko z wyprzedzeniem, możesz przed wyjazdem wyrobić rosyjską kartę MIR dla obcokrajowców. Z nią kupisz bilety na oficjalnej stronie.
• Zarezerwować przez zewnętrzną platformę (po angielsku, z zagraniczną kartą i z przewodnikiem, jeśli chcesz), na przykład Sputnik8. Wychodzi drożej, ale pozbywasz się problemu z płatnością i masz zagwarantowane wejście o ustalonej godzinie. Piszę o tym w punkcie 10.

O tym, jak ogólnie płacić w Rosji jako obcokrajowiec, piszę w aktualnym poradniku: Jak płacić w Rosji: gotówka, karty i realne opcje dla obcokrajowców.

6. Jak dojechać do Ermitażu

Główne wejście jest od Placu Pałacowego 2, w samym sercu historycznego centrum Petersburga. Plac Pałacowy to najważniejszy plac miasta i jest całkowicie wolny od samochodów, więc niezależnie od tego, czym przyjedziesz, ostatnie metry przejdziesz pieszo.

Metrem

• Admiraltiejskaja (linia 5, fioletowa): najbliższa, 700 metrów. Najszybsza opcja.
• Newski Prospekt (linia 2, niebieska) albo Gostinyj Dwor (linia 3, zielona): odpowiednio 900 m i 1,3 km. Dojdziesz pieszo Newskim Prospektem, a ten spacer i tak warto zrobić.

Autobusem lub trolejbusem

Do przystanku Dworcowaja płoszczad’ (Plac Pałacowy), 300 m od wejścia, dojeżdżają autobusy 7, 10, 24 i 191 oraz trolejbusy 1, 7, 10 i 11.

Mapa z budynkami i dojazdem

Na mapie czerwone znaczniki to budynki Ermitażu, a niebieskie to przystanki komunikacji miejskiej. Kliknij każdy, żeby zobaczyć adres.

7. Co musisz zobaczyć: dzieła obowiązkowe

Jeśli masz tylko jedną wizytę, nie próbuj zobaczyć wszystkiego. Padniesz ze zmęczenia i niczym się nie nacieszysz. Oto czego ja bym nie przegapiła:

W Pałacu Zimowym (trasa 1)

• Schody Jordańskie: już samo wejście jest warte wizyty. Biały marmur, kolumny, złoto i malowany sufit.
• Wielka Sala Tronowa (Sala św. Jerzego): sala oficjalnych przyjęć carów.
• Galeria 1812 roku: 332 portrety rosyjskich generałów, którzy walczyli z Napoleonem.
• Sala Malachitowa: kolumny i kominki w całości z malachitu.
• Sala Pawilonowa: tu stoi Zegar Pawia, największy działający automat mechaniczny z XVIII wieku na świecie.

Malarstwo: sale, których bym nie pominęła

• Sala 214 (Leonardo da Vinci): Madonna Benois i Madonna Litta. Na świecie zachowało się tylko kilkanaście pewnych dzieł Leonarda, a tu masz dwa z nich.
• Sala 229 (Rafael): Madonna Conestabile i Święta Rodzina. Obok są Loggie Rafaela, wierne kopie fresków watykańskich.
• Sala 230: Kucający chłopiec Michała Anioła, jego jedyna rzeźba w Rosji.
• Sala 247 (Rubens): ponad 40 dzieł flamandzkiego mistrza.
• Sala 254 (Rembrandt): Powrót syna marnotrawnego i kontrowersyjna Danae. Sala Rembrandta robi wrażenie.
• Sale hiszpańskie: El Greco, Velázquez, Murillo i Goya. Niewielkie, ale dobre.
• Sala 243: Lutnista Caravaggia.

Inne miejsca warte zobaczenia

• Sala Rycerska: średniowieczne zbroje na koniach. Jeśli jedziesz z dziećmi, będą zachwycone.
• Sale egipskie: mumie, sarkofagi i bogini Sachmet z czarnego kamienia.
• Starożytności greckie i rzymskie: z ogromną Wazą Kolywańską z zielonego jaspisu.

W Gmachu Sztabu Generalnego (trasa 3)

To osobna wizyta i osobny bilet, ale ogromnie się opłaca, jeśli lubisz sztukę XIX i XX wieku. Wiszą tu kolekcje Szczukina i Morozowa z arcydziełami Moneta, Renoira, Cézanne’a, Van Gogha, Gauguina, Matisse’a i Picassa. Są tu na przykład Taniec i Muzyka Matisse’a. Do tego sale Fabergé oraz prace Malewicza i Kandinsky’ego.

8. Zasady i praktyczne wskazówki

• Przyjdź 15 minut przed swoją sesją. Jeśli spóźnisz się ponad 30 minut, bilet przepada bez zwrotu pieniędzy.
• Duże plecaki i walizki nie wejdą: zostaw je w bezpłatnej szatni przy wejściu. Jedzenie i napoje też są zabronione (ochrona je zabierze). Małe torebki i torby materiałowe są w porządku.
• Zdjęcia tak, flesz nie. Na wystawach stałych możesz robić telefonem zdjęcia i filmy. Na wystawach czasowych zwykle jest to zabronione.
• Audioprzewodniki po niemiecku, angielsku, hiszpańsku, francusku, włosku, chińsku, japońsku i koreańsku (po polsku nie ma). Odbierzesz je przy wejściu (Schody Jordańskie) albo przy wejściu do Gmachu Sztabu Generalnego.
• Dostęp dla wózków: główny kompleks, Gmach Sztabu Generalnego, Staraja Dieriewnia i Cesarska Manufaktura są dostępne. Pałac Zimowy Piotra I i Pałac Mienszykowa – nie.
• Darmowy plan: weź go od razu przy wejściu. Papierowy plan sprawdza się w salach lepiej niż ten w telefonie.
• Wygodne buty: zwykła wizyta to 4–6 km chodzenia po marmurze i parkiecie. Podziękujesz sobie.
• Uwaga latem: w środku jest ciepło. Jeśli masz płaszcz, zostaw go w szatni.
• Trik z atlantami: przy ulicy Millionnej, obok portyku z atlantami Nowego Ermitażu, jest lokalna tradycja. Dotknięcie dużego palca u nogi prawego atlanta (tego patrzącego w stronę Pola Marsowego) przynosi szczęście. Dotykasz go z zewnątrz; portyk stoi przy ulicy, bilet nie jest potrzebny.

Żeby wczuć się w klimat jeszcze przed podróżą, polecam obejrzeć Rosyjską arkę (2002), film nakręcony w całości jednym 96-minutowym ujęciem we wnętrzach Ermitażu. Robi ogromne wrażenie.

9. Gdzie zjeść

W muzeum jest kawiarnia na parterze Pałacu Zimowego (Galeria Rastrellego) z kanapkami, napojami i prostymi wypiekami. Nic specjalnego, ceny wysokie jak na to, co dostajesz, a latem jest tłoczno. Ma sens tylko wtedy, gdy chcesz spędzić w środku cały dzień bez wychodzenia (z tym samym biletem nie można wejść ponownie).

Dużo lepiej wyjść coś zjeść na zewnątrz. Oto trzy opcje kilka minut pieszo od muzeum:

• Restauracja Jat’ (nabrzeże Mojki 16). Tradycyjna kuchnia rosyjska, wystrój z epoki, średnie ceny (1000–1500 ₽). 5 minut od Placu Pałacowego. Moja ulubiona w okolicy na obiad.
• Bellevue Brasserie (nabrzeże Mojki 22, na dachu hotelu Kempinski). Kuchnia francusko-rosyjska ze spektakularnym widokiem na Ermitaż i Newę. Opcja droga, ale widok to wynagradza.
• Stołowaja nr 1 (Newski Prospekt 5). Bar samoobsługowy z kuchnią rosyjską, bardzo tani (300–500 ₽), bez luksusów, ale zjesz dobrze i szybko. Ma kilka lokali w mieście.

Jeśli chcesz lepiej poznać okolicę i inne opcje, zajrzyj do pełnego przewodnika po Placu Pałacowym: zabytki i restauracje.

10. Wycieczka z przewodnikiem po angielsku

Ermitaż jest ogromny i szczerze mówiąc przewodnik, który opowie ci historię dzieł i kulisy pałacu, zmienia całą wizytę. Oficjalne wycieczki muzeum są tylko po rosyjsku, więc jedyny sposób, żeby zwiedzać w innym języku, to prywatny przewodnik, którego wynajmujesz sam, albo wyspecjalizowana platforma. Wycieczki po angielsku znajdziesz bez problemu; przewodnika mówiącego po polsku nie gwarantuję, więc sprawdź to przy rezerwacji.

Rezerwacja przez platformę taką jak Sputnik8 ma dwie zalety: bilet jest w cenie (pozbywasz się problemu z kartą) i omijasz kolejkę. W przewodniku po Sankt Petersburgu znajdziesz więcej artykułów o zwiedzaniu miasta, m.in. o Soborze św. Izaaka, Cerkwi Zbawiciela na Krwi czy Pałacu Katarzyny.

Najczęściej zadawane pytania

Ile czasu potrzeba na zwiedzanie Ermitażu?

Z obecnym biletem masz 2-godzinną sesję w głównym kompleksie (trasa 1 lub 2) i kolejne 2 godziny, jeśli idziesz też do Gmachu Sztabu Generalnego. Jeśli chcesz zobaczyć najważniejsze rzeczy bez pośpiechu, licz pół dnia na budynek. Na spokojniejszą, dokładniejszą wizytę przeznacz cały dzień na główny kompleks i jeszcze jedno przedpołudnie na Sztab Generalny.

Czy mogę kupić bilety online polską kartą Visa lub MasterCard?

Na oficjalnej stronie Ermitażu nie. Przyjmują tylko rosyjskie karty i, zawodnie, UnionPay. Polskie karty nie działają w Rosji. Twoje opcje to: zapłacić gotówką w kasie lub automacie w dniu wizyty, wyrobić przed wyjazdem rosyjską kartę MIR albo zarezerwować przez zewnętrzną platformę, która przyjmuje zagraniczne karty.

Czy są dni, w które wstęp do Ermitażu jest bezpłatny?

Tak. Wstęp jest bezpłatny dla wszystkich zwiedzających (także obcokrajowców) w cztery dni w roku: 23 lutego, 8 marca, 18 maja (Międzynarodowy Dzień Muzeów) i 7 grudnia (dzień św. Katarzyny). W te dni muzeum jest pełne po brzegi, więc nastaw się na kolejki i zatłoczone sale. Dzieci poniżej 14 lat wchodzą za darmo przez cały rok, bez względu na obywatelstwo.

Którą trasę Ermitażu wybrać przy pierwszej wizycie?

Trasę 1 (Schody Jordańskie). Jest najpełniejsza: prowadzi przez sale cesarskie Pałacu Zimowego, do Zegara Pawia, Loggii Rafaela i sal z dziełami Leonarda, Rembrandta, Rubensa oraz starożytnościami klasycznymi. To też jedyna trasa dostępna dla osób z ograniczoną mobilnością.

Czy w Ermitażu można robić zdjęcia?

Tak, na wystawach stałych możesz robić telefonem zdjęcia i filmy bez flesza. Na wystawach czasowych zwykle jest to zabronione. Jeśli chcesz używać statywu albo profesjonalnego aparatu, potrzebujesz specjalnego pozwolenia.

Czy warto iść do Gmachu Sztabu Generalnego?

Tak, zwłaszcza jeśli lubisz sztukę XIX i XX wieku. Wiszą tu kolekcje Szczukina i Morozowa z dziełami Matisse’a, Picassa, Moneta, Van Gogha, Gauguina i Cézanne’a, a także Fabergé i rosyjska awangarda. Zwykle jest tu mniej ludzi niż w Pałacu Zimowym, a rozpoczęcie dnia właśnie tutaj to dobry sposób na ominięcie porannych kolejek.