Kwas chlebowy: rosyjski napój fermentowany, którego musisz spróbować

Jeśli pojedziesz do Rosji latem, usłyszysz tam wszędzie jedno słowo: kwas. I nie, kwas chlebowy to nie jest zwykły napój gazowany ani piwo w przebraniu. To prastary, lekko sfermentowany napój, głęboko słowiański i zaskakująco orzeźwiający. Jak smakuje? Z czego jest zrobiony? I dlaczego sprzedaje się go na ulicach z beczek?

Kwas chlebowy to tradycyjny słowiański napój z fermentowanego chleba żytniego, w smaku coś pomiędzy bardzo łagodnym piwem bezalkoholowym a napojem gazowanym. Zawiera około 0,5% alkoholu lub mniej, ale w Rosji uważa się go za napój bezalkoholowy. Latem kupisz go w supermarketach, na ulicznych stoiskach, na wiejskich targach i w restauracjach.

Co to jest kwas chlebowy?

Kwas chlebowy (квас) to tradycyjny słowiański napój robiony z fermentowanego chleba żytniego. Jego smak trudno opisać: coś pomiędzy bardzo łagodnym piwem bezalkoholowym a napojem gazowanym z kwaskowatą i słodką nutą. Jest tak stary jak sama Ruś Kijowska i do dziś jest częścią codzienności wielu Rosjan.

Co ciekawe, choć zawiera trochę alkoholu (około 0,5% lub mniej), w Rosji uważa się go za napój bezalkoholowy, więc piją go zarówno dorośli, jak i dzieci.

Kwas zawsze przywołuje u mnie wspomnienia z dzieciństwa: te upalne lata, kiedy schodziliśmy na dół z kilkoma kopiejkami w kieszeni i ustawialiśmy się w kolejce do beczki, czekając na swoją zimną szklankę. Jego smak był nie do pomylenia z niczym innym, a z każdym łykiem czuliśmy się trochę bardziej dorośli.

Z czego robi się kwas chlebowy?

Tradycyjnie kwas robi się z:

• suchego lub podpieczonego czarnego chleba (żytniego)
• wody
• cukru lub miodu
• drożdży
• czasem dodaje się suszone owoce, miętę, a nawet buraki

Po kilku godzinach lub dniach fermentacji płyn się odcedza i schładza. Efekt: mętny, ciemny, pienisty i bardzo smaczny napój.

Gdzie w Rosji można spróbować kwasu?

Latem kwas jest wszechobecny w Rosji, na Ukrainie czy na Białorusi. Kupisz go:

• w supermarketach, w butelkach jak colę
• na ulicznych stoiskach, gdzie nalewa się go prosto z żółtych beczek lub mobilnych cystern
• na wiejskich targach, od babć, które robią go w domu
• w restauracjach, jako tradycyjny dodatek do posiłku

W miastach takich jak Moskwa czy Sankt Petersburg nierzadko widuje się cysterny z kranikami, z których kwas leje się do plastikowych kubków za parę rubli. Niezłe przeżycie.

Jak smakuje kwas chlebowy?

Jeśli lubisz fermentowane smaki, pokochasz kwas. Jest:

• lekko słodki, ale nie mdły
• z nutą kwasowości, trochę octową
• orzeźwiający, z naturalnymi bąbelkami (od fermentacji)
• odrobinę jak mokry chleb… w najlepszym tego słowa znaczeniu

I tak, jego smak na początku może zaskoczyć, ale wiele osób w końcu nie może się od niego oderwać.

Właściwości kwasu chlebowego i ciekawostki

• Kwas jest uważany za zdrowy: wspomaga trawienie, zawiera probiotyki i minerały.
• W dawnym ZSRR używano go jako napoju energetycznego dla robotników i żołnierzy.
• W niektórych regionach służy też za bazę zimnych zup, takich jak okroszka.
• Są marki rzemieślnicze, ale też przemysłowe, takie jak Nikola, Oczakowo czy Dary Kumy.

Czy warto spróbować kwasu?

Zdecydowanie tak. Nie tylko ze względu na smak, ale dlatego, że kwas to część rosyjskiej duszy kulinarnej. To jak wypić kawałek historii. A jeśli na początku cię nie przekona, daj mu drugą szansę: każda marka i każda domowa wersja smakuje inaczej.