Przeprowadzka do Rosji: plusy, minusy i co musisz zdecydować wcześniej

Przeprowadzka do Rosji w 2026 roku wciąż jest możliwa. Co miesiąc robią to setki cudzoziemców na podstawie Dekretu 702 o wspólnych wartościach, a przepisy migracyjne są cały czas przebudowywane. Ale między „mam już wizę” a „mam w Rosji normalnie funkcjonujące życie” jest ogromna droga, o której prawie nikt nie mówi. Ten artykuł jest właśnie o tej drodze: o plusach, minusach, o tym, co musisz zdecydować wcześniej, i o realnych problemach, z którymi zmierzysz się po przekroczeniu granicy.

Jeśli na razie jedziesz tylko w odwiedziny, tutaj sprawdzisz, jakiej wizy potrzebujesz do Rosji.

Ważne zastrzeżenie, zanim przejdziesz dalej: to nie jest ani zachęta do przeprowadzki, ani jej odradzanie. To mapa tego, co widziałam, przeczytałam i usłyszałam w ostatnich latach, opisana najlepiej, jak potrafiłam, z podanymi źródłami. Pamiętaj też, że rosyjskie przepisy (migracyjne, podatkowe, bankowe) zmieniają się szybko: to, co jest prawdą dziś, za pół roku może już nie obowiązywać, więc każdą kluczową informację sprawdź w oficjalnych źródłach. Nie jestem prawniczką, doradczynią podatkową ani finansową i nic, co tu przeczytasz, nie zastąpi profesjonalnej porady dopasowanej do twojej sytuacji.

Legalne sposoby na przeprowadzkę do Rosji

W skrócie: istnieje sześć legalnych dróg, żeby zamieszkać w Rosji dłużej, niż pozwala wiza turystyczna, i każda ma swoją logikę.

1. Wiza wspólnych wartości (Dekret 702)

To najgłośniejsza ścieżka od września 2024 roku i ta, którą najczęściej się promuje. Pozwala obywatelom 47 państw ubiegać się o zezwolenie na pobyt czasowy (RWP, ważne 3 lata) bez rocznego limitu i bez wstępnego egzaminu z rosyjskiego, historii i prawa. Wjeżdżasz na wizie prywatnej ważnej do 90 dni, o którą wnioskujesz w rosyjskim konsulacie, a już na miejscu składasz wniosek o RWP w rosyjskim MWD. Szczegółowo opisuję to w przewodniku krok po kroku po wizie wspólnych wartości.

2. Wysoko wykwalifikowany specjalista (HQS)

Jeśli masz umowę o pracę w Rosji z wynagrodzeniem brutto powyżej 2,8 mln rubli rocznie (około 31 000 € po obecnym kursie), uzyskujesz status Highly Qualified Specialist. Daje on prawo do wizy pracowniczej, pobytu związanego z umową i opodatkowania stawką 13–22% od pierwszego dnia, nawet jeśli nie jesteś rezydentem podatkowym. Po dwóch latach możesz wystąpić o pobyt stały bez egzaminu z rosyjskiego. To najczystsza droga, ale wymaga, żeby rosyjska firma chciała cię zatrudnić i przeszła przez wszystkie formalności (a to nie jest błahostka).

3. Złota wiza (Dekret 2573)

Dla osób z kapitałem. Daje od razu pobyt stały (z pominięciem RWP), jeśli zainwestujesz 15–30 mln rubli w rosyjską firmę, kupisz nieruchomość za 25 mln (50 mln w Moskwie, 20 mln na Dalekim Wschodzie) albo założysz rosyjską firmę, która płaci co najmniej 4 mln rubli podatków rocznie. Od końca 2025 roku nie wymaga już minimalnej fizycznej obecności w Rosji, co czyni ją ciekawym „planem B” dla kogoś, kto nie chce przeprowadzać się od razu.

4. RWP w ramach limitu

Klasyczna droga, coś w rodzaju corocznej loterii. Rząd ustala limit miejsc dla każdego regionu, a wnioskodawcy o nie rywalizują. Punkty dają: nieruchomość w Rosji, poświadczona podstawowa znajomość języka, studia w Rosji, formalne zatrudnienie albo poszukiwany zawód. Trzeba zdać egzaminy z rosyjskiego, historii i prawa. Odkąd istnieje Dekret 702, presja na limity wzrosła, bo wiele osób nie kwalifikuje się do wizy wspólnych wartości.

5. RWP przez małżeństwo lub więzi rodzinne

Ślub z obywatelem lub obywatelką Rosji otwiera drogę do RWP. Żeby potem tą ścieżką uzyskać pobyt stały, zwykle wymaga się trzech lat małżeństwa i stałej rejestracji rosyjskiego współmałżonka. To solidna droga, ale oczywiście zależy od tego, jak potoczy się życie.

6. Azyl czasowy

Wchodzi w grę, jeśli udowodnisz realne zagrożenie w swoim kraju. W praktyce prawie wszyscy, którzy go dostali, przechodzą potem na RWP w ramach limitu. Poza bardzo szczególnymi przypadkami nie polecam tej drogi: trzeba udokumentować zagrożenie, a decyzja należy do władz migracyjnych, nie ma tu żadnego automatycznego prawa.

Kto dziś przeprowadza się do Rosji (i dlaczego)? Co mówią liczby

Warto zacząć od tego, jak to wygląda naprawdę. Ekspat z międzynarodowej korporacji zniknął w 2022 roku razem z masowym odejściem zachodnich firm. Ci, którzy przeprowadzają się do Rosji dziś, nie pasują do jednego profilu. Ile osób, tyle historii: powody ideologiczne, ekonomiczne, rodzinne, zawodowe albo po prostu życiowe.

Żeby oszacować skalę zjawiska, można przeanalizować publiczne oficjalne dane o wnioskach o wizę wspólnych wartości. Najnowsze podał generał porucznik Konstantin Bukriejew, pierwszy zastępca szefa Głównego Zarządu ds. Migracji rosyjskiego MWD, na spotkaniu 27 kwietnia 2026 roku: prawie 3400 wniosków od startu programu we wrześniu 2024 roku. Tempo z czasem rosło: w marcu 2025 roku było ich 800, w maju 1156, w sierpniu 1800, a w kwietniu 2026 roku już 3400. Tak czy inaczej, to wciąż skromne liczby.

Jedyne szczegółowe zestawienie według obywatelstwa MWD opublikowało według stanu na maj 2025 roku (1156 wniosków):

Kraj	Wnioski
Niemcy	224
Łotwa	126
Stany Zjednoczone	99
Francja	95
Włochy	82
Wielka Brytania	57
Estonia	55
Kanada	50
Litwa	39
Korea Południowa	34
Australia	33
Pozostałe kraje	262
Razem do maja 2025	1156
Razem do kwietnia 2026	~3400

Kilka istotnych wniosków:

• Prawie 80% wniosków z pierwszej dziesiątki pochodzi od Europejczyków, z dużym udziałem Niemiec (20%) i krajów bałtyckich (Łotwa, Estonia i Litwa razem 220, mniej więcej jedna czwarta całości), prawdopodobnie ze względu na rosyjskie mniejszości etniczne, które chcą odnowić więzi z rodziną lub kulturą.
• USA, Wielka Brytania, Kanada i Australia odpowiadają za 20% wszystkich wniosków.
• Francja i Włochy zajmują czwarte i piąte miejsce pod względem liczby wniosków.
• Polski nie ma w czołówce zestawienia: z naszego kraju wniosków jest na razie niewiele.
• Program przyspiesza: w ciągu dwunastu miesięcy liczba wniosków praktycznie się potroiła, a w ostatnim okresie przybywa ich około 200 miesięcznie.

Żeby osadzić Dekret 702 (wizę wspólnych wartości) w kontekście pozostałych opisanych wyżej dróg migracyjnych, trzeba pamiętać, że to przepływy zupełnie innego rodzaju. Najwięcej osób korzysta z zezwolenia dla wysoko wykwalifikowanych specjalistów: 75 400 zezwoleń wydanych w 2025 roku (o 33% więcej niż w 2024), ale ogromną większość stanowią pracownicy z WNP, Indii i Chin, a nie z zachodniego bloku, do którego adresowana jest wiza wspólnych wartości.

Złota wiza natomiast raczej nie odniosła sukcesu: zaledwie 40 inwestorów w dwa lata, przy rządowym celu 300–400 rocznie.

Roczny limit zwykłego RWP (zezwolenia na pobyt czasowy) obcięto do 5500 miejsc na 2025 rok (w 2024 było ich 10 595), co odzwierciedla ogólne zaostrzenie polityki migracyjnej.

Z kolei w azylu czasowym, z ponad 7000 wniosków w 2024 roku, dominują Ukraińcy, a ostatnio także Syryjczycy.

Na tej mapie Dekret 702 jest dziś drogą migracyjną, która naprawdę rośnie w sposób organiczny wśród osób z krajów zachodnich, choć w liczbach bezwzględnych to wciąż niewiele.

Zmiana reguł gry: Dekret 821 z listopada 2025 roku

5 listopada 2025 roku Putin podpisał Dekret 821, obowiązujący od chwili publikacji, który wprowadza zaskakujący wymóg: żeby przejść z RWP (pobytu czasowego) na WNŻ (pobyt stały) niektórymi ścieżkami, cudzoziemcy płci męskiej w wieku od 18 do 65 lat muszą podpisać kontrakt na służbę wojskową na co najmniej rok albo uzyskać zaświadczenie lekarskie o zwolnieniu.

Chodzi o ścieżki oparte na rocznym posiadaniu RWP, na rodzicach z rosyjskim obywatelstwem albo na dzieciach z rosyjskim obywatelstwem mieszkających w Rosji. Dotyczy to też uzyskania obywatelstwa po 5 latach pobytu stałego, przez małżeństwo ze wspólnym dzieckiem lub po rosyjskich rodzicach. Inne ścieżki pozostają nietknięte: HQS, azyl, zawody z oficjalnej listy, dyplomy z wyróżnieniem rosyjskich uczelni.

Kluczowa rzecz dla osób korzystających z wizy wspólnych wartości: Dekret 821 NIE dotyczy samego przyznania RWP. Jeśli wjeżdżasz do Rosji na wizie prywatnej z Dekretu 702 i składasz wniosek o RWP, procedura wygląda tak samo jak wcześniej. RWP jest ważne trzy lata. Problem pojawia się na końcu, kiedy chcesz zamienić je na pobyt stały. Są jednak dwie ważne okoliczności łagodzące:

• RWP można odnowić, składając nowy wniosek pod koniec trzyletniego okresu. W praktyce pozwala to odkładać WNŻ, dopóki przepisy się nie wyjaśnią.
• Rosyjskie firmy doradztwa migracyjnego przewidują rychłą korektę przepisów dla posiadaczy wizy wspólnych wartości, bo politycznie niespójne jest przyciąganie całych rodzin obietnicą nowego życia, a potem żądanie od nich podpisania kontraktu wojskowego.

Jeśli jesteś kobietą, masz ponad 65 lat, jesteś niepełnoletni albo masz schorzenie zwalniające ze służby wojskowej (nadciśnienie, problemy ze wzrokiem, z kręgosłupem), Dekret 821 nie jest dla ciebie realną przeszkodą. Jeśli jesteś młodym mężczyzną w pełni sił, to jest przeszkoda i twój plan musi ją uwzględniać. Odnawianie RWP co trzy lata w nieskończoność to legalna opcja, ale zostajesz bez rosyjskiego paszportu i bez pełnego prawa pobytu.

Nauka rosyjskiego

Wiza wspólnych wartości nie wymaga egzaminu z rosyjskiego i to jedna z jej największych zalet w porównaniu z klasycznymi ścieżkami. Ale pobyt stały wymaga zdania łącznego egzaminu z języka rosyjskiego, historii i prawa Rosji, który zdaje się w ośrodkach takich jak ten w Sacharowie w Moskwie. To poważny egzamin: część ustna, rozumienie ze słuchu, gramatyka, pisanie oraz bloki z historii i prawa. Ci, którzy go zdali, opisują go jako wymagający, ale do przejścia, jeśli uczyłeś się rok lub dwa z dobrym nauczycielem.

Realne terminy według relacji osób, które już tam mieszkają:

• 6–12 miesięcy: płynna cyrylica, słownictwo przetrwania, umiejętność czytania napisów i rozumienia prostych zdań.
• 1–2 lata regularnych zajęć: poziom B1–B2, wystarczający do załatwiania formalności, negocjowania najmu i codziennych rozmów. Tu leży próg, który pozwala znaleźć formalną pracę.
• 3–5 lat: poziom C1, możesz śledzić szybką rozmowę Rosjan, oglądać telewizję, czytać prasę i pracować w wykwalifikowanych zawodach.

Mieszkanie i rejestracja

W Rosji miejsce zamieszkania to nie tylko kwestia wygody: to obowiązkowa procedura administracyjna. Są dwie instytucje, których nie warto mylić.

• Rejestracja stała (регистрация по месту жительства): „oficjalny” adres mieszkańca, odpowiednik stałego zameldowania. Dostępna tylko, jeśli masz RWP lub WNŻ.
• Rejestracja czasowa (регистрация по месту пребывания, миграционный учёт): adres, pod którym przebywasz w trakcie pobytu. Obowiązkowa dla każdego cudzoziemca, który spędza ponad 7 dni w jednym miejscu. Załatwia ją wynajmujący, hotel lub osoba, która cię gości, w ciągu siedmiu dni od twojego przyjazdu.

I tu pojawia się częsty problem: wielu wynajmujących nie chce cię zarejestrować. Dlaczego? Bo najem na ponad 11 miesięcy z rejestracją oznacza zgłoszenie umowy i zapłacenie 6% podatku od czynszu. Niektórzy wolą brać pieniądze pod stołem i po prostu cię nie rejestrować. Efekt: nie masz czym potwierdzić miejsca zamieszkania, a to poważny problem przy zakładaniu konta w banku, kupnie karty SIM czy składaniu wniosku o RWP.

Trzy rozwiązania, które się stosuje:

• Negocjowanie z wynajmującym wyższego czynszu, żeby zrekompensować 6% podatku (to argument, który działa).
• Szukanie mieszkania przez agencję nieruchomości z wyraźnym zapisem o rejestracji w umowie. Do szukania służą Cian.ru (zdecydowany lider), Yandex Nieruchomości i Avito. Prowizja agencji to zwykle od połowy do całości miesięcznego czynszu.
• Start w hotelu lub aparthotelu, który rejestruje cię automatycznie, a w tym czasie spokojne szukanie stałego mieszkania.

Czwarta droga to „agencje”, które oferują rejestrację w mieszkaniach, w których wcale nie mieszkasz. To nielegalna praktyka (fikcyjna rejestracja), która może unieważnić twoje RWP. Unikaj jej.

Orientacyjne miesięczne ceny najmu w 2026 roku: w Moskwie mieszkanie z jedną sypialnią w przyzwoitej okolicy kosztuje od 80 000 RUB (≈ 850 €). W Petersburgu od 55 000 RUB. W Niżnym Nowogrodzie czy Krasnodarze 30 000–40 000 RUB. W mniejszych miastach i regionach 15 000–25 000 RUB. Kupno mieszkania przez cudzoziemca jest prawnie możliwe, ale jeśli pochodzisz z „kraju nieprzyjaznego” (a Polska nim jest), transakcja może wymagać zgody Komisji Rządowej ds. Kontroli Inwestycji Zagranicznych.

Podatki: „183 dni”, które decydują o twoich finansach

Podstawowa zasada jest prosta: art. 207 rosyjskiego Kodeksu podatkowego uznaje za rezydenta podatkowego każdą osobę fizyczną, która spędziła w Rosji co najmniej 183 dni w ciągu 12 miesięcy (niekoniecznie pokrywających się z rokiem kalendarzowym).

Stawki podatkowe w 2026 roku

Od 1 stycznia 2025 roku obowiązuje pięciostopniowa skala progresywna dla rezydentów podatkowych:

• Do 2,4 mln rubli rocznie: 13%
• Od 2,4 do 5 mln: 15% od nadwyżki
• Od 5 do 20 mln: 18% od nadwyżki
• Od 20 do 50 mln: 20% od nadwyżki
• Powyżej 50 mln: 22% od nadwyżki

Dla nierezydentów podatkowych (poniżej 183 dni) stawka jest liniowa i wynosi 30% od dochodów z rosyjskich źródeł. Dywidendy wypłacane nierezydentom są opodatkowane stawką 15%. Wysoko wykwalifikowani specjaliści (HQS) płacą 13–22% (skala progresywna) od pierwszego dnia, nawet jeśli nie są rezydentami podatkowymi.

Problem: zawieszone umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania

8 sierpnia 2023 roku Putin podpisał Dekret 585, który częściowo zawiesza umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z 38 państwami uznanymi za „nieprzyjazne”. Na liście są m.in. Polska, Niemcy, Francja, Włochy, Hiszpania, Wielka Brytania, Stany Zjednoczone, Kanada, Japonia, Australia i wszystkie państwa UE oprócz Węgier. Zawieszenie dotyczy postanowień merytorycznych: dochodów z nieruchomości, zysków przedsiębiorstw, dywidend, odsetek, należności licencyjnych, zysków kapitałowych i dochodów z pracy. Utrzymane zostały postanowienia formalne (rezydencja, wymiana informacji, zakres stosowania).

W praktyce: jeśli jesteś rosyjskim rezydentem podatkowym i masz wynajmowane mieszkanie w Polsce, do sierpnia 2023 roku mogłeś zaliczyć polski podatek na poczet rosyjskiego. Dziś już nie: najem jest opodatkowany w Polsce zgodnie z polskim prawem, a do tego musisz go wykazać w Rosji, gdzie wchodzi do dochodu światowego. Realne ryzyko podwójnego opodatkowania. W rosyjskim prawie krajowym wciąż istnieją mechanizmy częściowego zaliczenia (art. 232 Kodeksu podatkowego), ale są bardziej restrykcyjne i zależą od rodzaju dochodu.

Obowiązki sprawozdawcze

Jako rosyjski rezydent podatkowy musisz:

• Zgłosić rosyjskiemu urzędowi skarbowemu otwarcie każdego rachunku bankowego za granicą w ciągu 30 dni.
• Wykazywać roczne obroty powyżej 600 000 RUB na tych zagranicznych rachunkach.
• Złożyć zeznanie (3-NDFL) obejmujące cały dochód światowy do 30 kwietnia następnego roku.

Za niedopełnienie tych obowiązków grożą grzywny administracyjne (20 000–40 000 RUB), a w poważnych lub powtarzających się przypadkach wyższe sankcje. Jeśli zamierzasz mieszkać w Rosji ponad 183 dni w roku, zatrudnij rosyjskiego prawnika z doświadczeniem w sprawach ekspatów przed swoim pierwszym kwietniem w Rosji.

Banki i przelewy: problem, który zmienia się co miesiąc

Międzynarodowe sankcje i rosyjskie środki odwetowe stworzyły system, który bez przerwy się zmienia. Oto jak to wygląda naprawdę.

Jak założyć konto w banku jako cudzoziemiec

Musisz być fizycznie w Rosji (konta nie da się założyć zdalnie z zagranicy), mieć paszport z tłumaczeniem poświadczonym notarialnie i kartę migracyjną. W praktyce banki przyjazne cudzoziemcom to T-Bank, Sbierbank, Raiffeisen, VTB i OTP. T-Bank i Raiffeisen mają aplikację po angielsku, co jest ogromnym plusem. Do kont powiązanych z rosyjską kartą SIM potrzebujesz też konta na Gosusługach (rządowym portalu), a żeby mieć konto na Gosusługach, najpierw potrzebujesz rosyjskiej karty SIM: to błędne koło, które przerywa się, aktywując najpierw SIM z pomocą w salonie operatora albo w punkcie MFC.

Hitem wśród ekspatów jest karta T-Banku, którą w dużej mierze obsługuje się z aplikacji i która pozwala wpłacać euro lub dolary amerykańskie we wpłatomatach z natychmiastowym przewalutowaniem na ruble.

Jak przenieść pieniądze ze swojego kraju do Rosji

SWIFT jest zablokowany, Wise nie obsługuje już Rosji, a karty Visa i Mastercard wydane poza Rosją od marca 2022 roku nie działają w tym kraju. Co zostaje? Metody, które działają dziś, od najprostszej do najbardziej skomplikowanej:

• Wyspecjalizowane serwisy, takie jak SendNow: najprostsza opcja przy regularnych małych kwotach. Szczegółowo opisuję to w przewodniku po przesyłaniu pieniędzy do Rosji. Metoda droga.
• USDT przez giełdy (ByBit, AWX, inne lokalne). Dominująca metoda przy większych kwotach. Typowy schemat: kupujesz USDT w swoim kraju, wysyłasz je na konto giełdy zarejestrowane na twoje rosyjskie dane, wymieniasz na ruble opcją „cash in” lub „P2P” i otrzymujesz je na konto w T-Banku lub Alfa-Banku. Ważne: rosyjskie banki stosują ustawę federalną 115-FZ o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy, co oznacza, że mogą zamrozić twoje konto, jeśli wykryją podejrzane schematy P2P. Najbezpieczniejsi są profesjonalni traderzy z kontem firmowym (ИП), choć biorą niewielką marżę. Inna opcja, którą sama już sprawdziłam, to białoruski kantor kryptowalutowy.
• Konto pośrednie w kraju przyjaznym: wiele osób najpierw zakłada konto w Gruzji, Armenii, Serbii lub Turcji, przelewa tam pieniądze z Unii Europejskiej lub USA, a potem przenosi je do Rosji.
• Gotówka przy sobie: legalna po zgłoszeniu. Jeśli wywozisz z Unii Europejskiej 10 000 € lub więcej, musisz zgłosić to w urzędzie celnym przy wyjeździe. Jeśli wwozisz do Rosji ponad 10 000 USD, zgłaszasz je w rosyjskim urzędzie celnym przy wjeździe. Jeśli wwozisz ponad 100 000 USD, musisz dodatkowo udokumentować pochodzenie środków. Do tego dochodzi ryzyko utraty pieniędzy po drodze i konieczność posiadania banknotów w dobrym stanie (rosyjskie kantory odrzucają banknoty z napisami, mocnymi zgięciami lub ze starych emisji).
• Kryptowaluty „przy sobie”: polega to na wjeździe do Rosji z pieniędzmi w kryptowalutach przechowywanymi w cold wallet (karcie lub urządzeniu fizycznym typu Tangem czy Ledger) i wymianie ich na gotówkę w rublach już w Rosji.

Praca w Rosji: trzy realne scenariusze

Praca w Rosji jako cudzoziemiec jest legalna i możliwa, ale zasady w ogromnym stopniu zależą od twojego statusu migracyjnego. Oto trzy scenariusze, które pojawiają się najczęściej.

Scenariusz 1: praca zdalna z dochodami z kraju pochodzenia

To przypadek programisty, doradcy czy konsultanta, który zachowuje zagraniczną umowę i fizycznie przeprowadza się do Rosji. Pod względem migracyjnym jest to wykonalne przy każdym statusie, który pozwala ci mieszkać w Rosji (RWP, HQS, złota wiza). Węzeł gordyjski jest podatkowy: gdy tylko przekroczysz 183 dni, stajesz się rosyjskim rezydentem podatkowym i musisz wykazać te dochody w Rosji, gdzie są opodatkowane według skali progresywnej 13–22%. Jeśli twój kraj pochodzenia jest „nieprzyjazny” (Polska, Niemcy, Włochy itd.) i umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nie zostanie przywrócona, możesz zapłacić podatek dwa razy. Koniecznie znajdź wyspecjalizowanego doradcę przed pierwszym rokiem.

Scenariusz 2: umowa o pracę z rosyjską firmą

Jeśli masz RWP, możesz pracować bezpośrednio w regionie, w którym je wydano, bez patentu (patent to specjalne zezwolenie na pracę dla obywateli państw WNP). Do zawarcia umowy potrzebujesz rosyjskiego numeru podatkowego (INN), SNILS (numeru ubezpieczenia społecznego, który może ci załatwić sam pracodawca) i ważnej rejestracji. Jeśli twoje RWP jest moskiewskie, nie możesz legalnie pracować w Petersburgu: regiony działają jak osobne przegródki. Żeby zmienić region, musisz przenieść RWP, a to procedura trwająca tygodnie.

Scenariusz 3: własna firma w Rosji

Masz do wyboru dwie główne formy. ИП (Indiwidualnyj Priedprinimatiel) to odpowiednik jednoosobowej działalności gospodarczej w Unii Europejskiej: można ją zarejestrować w kilka dni, z uproszczonym systemem podatkowym 6% od przychodu. Druga to ООО (Obszczestwo s Ogranicziennoj Otwietstwiennostju), rosyjska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, w ramach której możesz prowadzić bardziej złożoną działalność.

Dodatkowa przeszkoda od 2023 roku dla obywateli państw „nieprzyjaznych”: do założenia ООО lub obrotu udziałami w wielu przypadkach potrzebna jest zgoda Komisji Rządowej ds. Kontroli Inwestycji Zagranicznych. Praktyczny wyjątek, który coraz częściej się sprawdza: jeśli masz już RWP, administracja zwykle przyjmuje rejestrację bez dodatkowej zgody. Są rosyjskie kancelarie wyspecjalizowane w tych procedurach, które za cały pakiet, łącznie z adresem siedziby i firmowym kontem bankowym, biorą od 300 do 1500 €.

Internet, SIM i VPN: codzienna łączność

Dostęp do internetu w Rosji dla cudzoziemca jest bardziej skomplikowany od stycznia 2025 roku. Zakup rosyjskiej karty SIM przez cudzoziemca wymaga teraz założenia konta na Gosusługach (rosyjskim portalu rządowym), podania SNILS i danych biometrycznych. Bez tego nie ma SIM. A bez SIM nie ma bankowości mobilnej, potwierdzeń SMS ani normalnego cyfrowego życia na co dzień.

Zanim to wszystko załatwisz, możesz sobie radzić z międzynarodową kartą eSIM do Rosji, którą instaluje się w pięć minut bez papierów. Ważne: od października 2025 roku przy pierwszym zalogowaniu zagranicznej karty SIM lub eSIM w rosyjskiej sieci transmisja danych jest automatycznie blokowana na 24 godziny, żeby wykryć nieautoryzowane użycie. Blokada znika sama.

Co do VPN: korzystanie z niego w Rosji jest legalne. Wiele zachodnich serwisów bez VPN jest niedostępnych. Aktualną sytuację znajdziesz w przewodniku po VPN w Rosji.

Lista kontrolna: co musisz mieć załatwione przed kupnem biletu

Praktyczne podsumowanie. Jeśli naprawdę rozważasz ten krok, oto punkty, które warto odhaczyć, zanim kupisz bilet w jedną stronę.

• Wybrać drogę migracyjną: wiza wspólnych wartości, HQS, złota wiza, małżeństwo.
• Sprawdzić, czy twój paszport jest ważny jeszcze co najmniej 18 miesięcy i ma 4 wolne strony.
• Uzyskać w swoim kraju zaświadczenie o niekaralności z apostille. Jest ważne 3 miesiące, więc załatw je na samym końcu.
• Opatrzyć apostille także akt urodzenia, akt małżeństwa lub wyrok rozwodowy i każdy inny istotny dokument osobisty.
• Umówić wizytę we właściwym dla ciebie rosyjskim konsulacie (pełna lista: rosyjskie ambasady i konsulaty).
• Zapewnić sobie oszczędności na 6–12 miesięcy bez dochodów. RWP może potrwać cztery miesiące, znalezienie pracy drugie tyle, a do tego założenie konta i ustabilizowanie wszystkiego. Licz minimum 8000–15 000 € poduszki finansowej, w zależności od miasta.
• Plan podatkowy z doradcą: powtarzam to, bo zignorowanie tego kosztuje najwięcej. Najlepiej uregulować wyjście z systemu podatkowego kraju pochodzenia i wejście do rosyjskiego, zanim miną 183 dni.
• Ustalić strategię przenoszenia pieniędzy: USDT, konto pośrednie, zgłoszona gotówka albo ich połączenie.
• Zarezerwować pierwsze zakwaterowanie: hotel lub aparthotel na pierwsze 2–4 tygodnie. Mieszkania na dłużej szukaj już na miejscu, nie wcześniej.
• Zapisać się na rosyjski jeszcze przed przekroczeniem granicy. Im lepiej znasz cyrylicę, podstawy gramatyki i słownictwo, tym mniej frustracji po przylocie.
• Mieć exit strategy: plan B, jeśli w Rosji się nie ułoży.
• Porozmawiać ze swoim obecnym bankiem: wyjaśnić, czy może zablokować ci konto z powodu zamieszkania w Rosji, co się stanie z kartami i jak dostaniesz się do swoich środków.
• Podjąć świadomą decyzję co do paszportu: zachować podwójne obywatelstwo, jeśli to możliwe, albo zrozumieć, co oznacza zrzeczenie się dotychczasowego, jeśli zamierzasz dojść aż do rosyjskiego obywatelstwa.
• Jeśli masz dzieci w wieku szkolnym: sprawdzić rosyjski system edukacji i/lub szkoły międzynarodowe w mieście docelowym.

Jeśli dotarłeś aż tutaj i nadal chcesz zrobić ten krok, radzę nie podejmować decyzji na żywioł. Najpierw pojedź do Rosji na trzy-, czterotygodniowy wyjazd rozpoznawczy i porozmawiaj z ludźmi, którzy już tam mieszkają (niektóre kanały na Telegramie mogą być dobrym punktem wyjścia).

A zanim złożysz pierwszy dokument, rozważ zatrudnienie prawnika specjalizującego się w Rosji: różnica między załatwianiem RWP z lokalnym wsparciem a samodzielnymi próbami z zagranicy to często miesiące zaoszczędzonego czasu, uniknięte błędy i nieprzewidziane koszty, o których nie pisze żaden poradnik. Takiej przeprowadzki nie da się cofnąć bez kosztów.

Najczęściej zadawane pytania

Czy mogę wjechać do Rosji na e-wizie, a potem ubiegać się o wizę wspólnych wartości?

Nie. E-wiza nie pozwala ubiegać się o RWP na podstawie Dekretu 702. O zwykłą wizę prywatną przeznaczoną dla wspólnych wartości musisz wystąpić w rosyjskim konsulacie przed wyjazdem. E-wiza nie wystarczy też jako dowód legalnego wjazdu, jeśli chcesz złożyć wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy, będąc już w Rosji.

Ile pieniędzy minimum potrzebuję na przeprowadzkę do Rosji?

Dla jednej osoby licz od 8000 do 12 000 € poduszki na start: wiza, loty, pierwsze zakwaterowanie (hotel na 3–4 tygodnie), tłumaczenia notarialne, badania lekarskie, opłaty państwowe, kaucja i pierwszy czynsz oraz rezerwa na 4–6 miesięcy wydatków, zanim zaczniesz zarabiać. W Moskwie lub Petersburgu lepiej podnieść te widełki do 12 000–18 000 €. Dla czteroosobowej rodziny pomnóż to co najmniej przez dwa.

Czy wykroczenie administracyjne albo drobna sprawa z przeszłości mogą spowodować odmowę RWP?

Wykroczenia administracyjne (np. stare mandaty drogowe) w twoim kraju nie są podstawą do odmowy RWP. Podstawą jest natomiast niezatarty wyrok skazujący za ciężkie lub szczególnie ciężkie przestępstwo, w Rosji albo za granicą. Rosyjskie firmy doradztwa migracyjnego potwierdzają, że drobne wykroczenia i sprawy administracyjne nie blokują procedury.

Czy muszę znać rosyjski, żeby dostać wizę wspólnych wartości?

Nie do pierwszego RWP. Dekret 702 wprost zwalnia z egzaminu z rosyjskiego, historii i prawa. Będzie ci jednak potrzebny na kolejnym etapie, czyli przy pobycie stałym (WNŻ), i oczywiście do normalnego życia zawodowego i towarzyskiego. Radzę zacząć naukę rosyjskiego przed przeprowadzką, a nie po niej.

Czy z RWP mogę od razu pracować, czy potrzebuję dodatkowego patentu?

Z RWP możesz legalnie pracować w regionie, który wydał zezwolenie, bez patentu. Patent to zezwolenie na pracę dla obywateli państw WNP i nie dotyczy posiadaczy RWP z Dekretu 702. Potrzebujesz ważnych INN, SNILS i rejestracji.

Jeśli spędzę w Rosji ponad 183 dni, czy muszę płacić podatek od zagranicznej emerytury lub pensji?

Tak. Jako rosyjski rezydent podatkowy musisz wykazać dochód światowy, w tym emeryturę i wynagrodzenie z zagranicy. Zapłacisz podatek według skali progresywnej 13–22%. A ponieważ umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania są zawieszone z prawie wszystkimi krajami zachodnimi, istnieje realne ryzyko podwójnego opodatkowania. Warto skorzystać z pomocy wyspecjalizowanego doradcy podatkowego.

Czy jako cudzoziemiec mogę kupić mieszkanie w Rosji?

Tak, cudzoziemcy mogą kupować nieruchomości w Rosji z pewnymi ograniczeniami (nie można kupić ziemi w strefach przygranicznych ani na strategicznych terenach rolnych). Jeśli pochodzisz z kraju uznanego za nieprzyjazny, transakcja może wymagać dodatkowej zgody Komisji Rządowej ds. Kontroli Inwestycji Zagranicznych. Po jej uzyskaniu procedura wygląda podobnie jak w przypadku obywatela Rosji. Wcześniejsze uzyskanie RWP bardzo upraszcza sprawę.