Przejdź do treści

    Przewodnik 2026

    Klasztor i Cmentarz Nowodziewiczy w Moskwie: miejsce z większą historią niż Kreml

    Przez Irena Domingo
    Zaktualizowano

    W tym artykule

    Klasztor Nowodziewiczy to jeden z najpiękniejszych zakątków Moskwy i dla mnie miejsce, w którym poza Kremlem najlepiej czuć historię Rosji. To otoczony murami zespół klasztorny z XVI wieku, wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO i w 2024 roku, na 500-lecie, całkowicie odrestaurowany. Tuż przy jego murach leży Cmentarz Nowodziewiczy, na którym pochowani są Czechow, Gogol, Bułhakow, Eisenstein, Szostakowicz, Chruszczow, Jelcyn i Gorbaczow: najsłynniejszy cywilny panteon Rosji i – mówię ci to od razu – moja ulubiona część wizyty.

    W tym przewodniku wyjaśniam, jak zorganizować zwiedzanie w 2026 roku: co jest bezpłatne, a za co trzeba zapłacić, aktualne ceny dla cudzoziemców, jak dojechać, które części najbardziej się opłacają, gdzie zjeść w pobliżu i jak uniknąć typowych błędów – na przykład przyjścia w dzień, w którym muzeum jest zamknięte, albo szukania cmentarza przez bramę klasztoru.

    Klasztor Nowodziewiczy odbijający się w spokojnym stawie pod bezchmurnym niebem

    1. Czym jest Nowodziewiczy i dlaczego warto go zobaczyć

    Klasztor Nowodziewiczy (po rosyjsku Новодевичий монастырь, „klasztor nowych dziewic”) to prawosławny klasztor żeński, który w 1524 roku założył wielki książę Wasyl III na pamiątkę zdobycia Smoleńska, odebranego w 1514 roku Wielkiemu Księstwu Litewskiemu. Ciekawostka dla polskiego czytelnika: w latach 1610–1611 klasztor zajął polski oddział pod dowództwem Aleksandra Gosiewskiego. Leży na południowym zachodzie Moskwy, w zakolu rzeki Moskwy, nieco ponad cztery kilometry od Kremla.

    Czeka na ciebie otoczony murami zespół z dwunastoma wieżami, 72-metrową dzwonnicą (drugą najwyższą w Moskwie po dzwonnicy Iwana Wielkiego na Kremlu) i ośmioma cerkwiami z XVI i XVII wieku w nienagannym stanie. Cały zespół od 2004 roku jest na liście światowego dziedzictwa UNESCO, a po dziesięciu latach prac gruntowną restaurację praktycznie zakończono jesienią 2024 roku, na 500-lecie.

    Kilka metrów od murów leży Cmentarz Nowodziewiczy, niezależny od klasztoru (z własnym wejściem), na którym pochowano około 26 000 postaci rosyjskiej kultury, nauki i polityki. To najciekawsza część całego kompleksu, a do tego zupełnie bezpłatna.

    Jeśli masz wystarczająco dużo czasu na Moskwę, radzę ci zarezerwować na to całe przedpołudnie. Jeśli najpierw chcesz zobaczyć najważniejsze atrakcje w centrum, zajrzyj do przewodnika „Co zobaczyć w Moskwie w 1, 2, 3, 4 lub 5 dni”: wyjaśniam tam, jak wpleść Nowodziewiczy w zależności od dostępnego czasu. Wszystko o mieście znajdziesz też w moim przewodniku po Moskwie.

    Widok ogólny Klasztoru Nowodziewiczego w Moskwie

    2. Praktyczne informacje o zwiedzaniu Nowodziewiczego

    Oto najważniejsze rzeczy, których potrzebujesz do zaplanowania wizyty. Przede wszystkim trzeba zrozumieć, że w Nowodziewiczym są trzy różne rzeczy, za które płaci się osobno (albo wcale):

    • Wejście na teren klasztoru i spacer w środku: bezpłatne. Klasztor wciąż działa (mieszkają tu mniszki i odprawiane są nabożeństwa), a po dziedzińcu można chodzić swobodnie.
    • Zwiedzanie muzeum cerkiewnego (wystawy i cerkwie-muzea): płatne. Bilet daje wstęp do sal muzealnych, ikon, komnat carewny Zofii, a latem także do wnętrza Soboru Smoleńskiego.
    • Zwiedzanie Cmentarza Nowodziewiczego: bezpłatne. To odrębny teren z własnym wejściem, po drugiej stronie południowego muru.

    2.1. Godziny otwarcia

    • Teren klasztoru (wstęp bezpłatny): codziennie od 7:00 do 19:00. Przydatne, jeśli mieszkasz w pobliżu i chcesz zajrzeć bardzo wcześnie albo o zachodzie słońca, kiedy jest mniej ludzi.
    • Muzeum klasztorne (płatne): codziennie od 9:30 do 17:30. Na oficjalnej stronie muzeum sprawdzisz ewentualne zmiany i dni zamknięcia.
    • Sobór Smoleński (wnętrze): najstarsza i najbardziej spektakularna cerkiew zespołu jest otwarta tylko latem. Kto przyjedzie zimą albo poza sezonem, nie zobaczy jej od środka: to dobry powód, żeby zaplanować wizytę między majem a wrześniem, jeśli możesz wybierać.
    • Cmentarz Nowodziewiczy: od 1 maja do 30 września od 9:00 do 19:00; od 1 października do 30 kwietnia od 9:00 do 17:00. Bez dnia wolnego.

    2.2. Aktualne ceny (2026)

    Od 2022 roku muzeum stosuje specjalną taryfę dla cudzoziemców, inną niż dla obywateli Rosji. Oto oficjalne ceny muzeum:

    • Dorosły cudzoziemiec (wstęp na teren muzealny + wystawa): 1000 ₽ (około 10–11 € po obecnym kursie).
    • Dzieci i studenci z zagranicy: 500 ₽.
    • Zwiedzanie grupowe z akredytowanym przewodnikiem (minimum 5 osób): 1500 ₽ od cudzoziemca.
    • Wstęp na cmentarz: bezpłatny.
    • Spacer po dziedzińcu klasztoru bez wchodzenia do muzeum: bezpłatny.

    Bilety kupisz w kasie samego klasztoru albo na oficjalnej stronie (przyjmuje rosyjskie karty i kod QR). Polskie karty Visa i Mastercard w Rosji nie działają, więc jeśli nie masz karty MIR, najprościej zapłacić w kasie gotówką w rublach, a jeśli już ją masz – kartą MIR.

    2.3. Jak dojechać

    • Adres: Nowodziewiczyj projezd 1 (Новодевичий пр., 1), 119435 Moskwa.
    • Metro: stacja Sportiwnaja (czerwona linia, linia 1 / Sokolniczeskaja). Od wyjścia na ulicę 10-letija Oktiabria to 5–7 minut pieszo do głównego wejścia do klasztoru. Jak poruszać się metrem, wyjaśniam w artykule o moskiewskim metrze.
    • Autobus / trolejbus od metra Sportiwnaja: autobusy 64 i 132, trolejbusy 5 i 15. Niepotrzebne, chyba że masz ograniczoną mobilność – pieszo jest naprawdę blisko.
    • Taksówka: zamawiaj ją zawsze w aplikacji Yandex Go (zachodnie aplikacje, takie jak Uber czy Bolt, w Rosji nie działają).

    Ważne: wejście na cmentarz nie jest w tym samym miejscu co wejście do klasztoru. To częsty błąd. Żeby dojść na cmentarz, wyjdź z klasztoru, skręć w lewo i idź wzdłuż muru od zewnątrz ulicą Łużnieckij projezd. Brama cmentarza jest pod adresem Łużnieckij projezd 2, około 5 minut pieszo.

    Novodevichiy Stavropigialnyi Ghenskiy ConventMonastery, convent, abbey in Moscow

    Po kliknięciu wczyta się Yandex Maps, który może zapisywać pliki cookie. Otwórz w: Yandex Maps

    2.4. Zasady zachowania

    • To czynny klasztor: kobiety przed wejściem do cerkwi muszą zakryć głowę i ramiona (przy wejściu są chusty); mężczyźni noszą długie spodnie i zdejmują czapkę.
    • W cerkwiach nie wolno fotografować bez pozwolenia, zwłaszcza podczas nabożeństw.
    • Na cmentarzu prosi się o ciszę. Moskwianie licznie odwiedzają tu groby bliskich; to nie tylko atrakcja turystyczna.

    3. Co zobaczyć w Klasztorze Nowodziewiczym

    W obrębie murów stoi czternaście głównych budynków, w tym osiem cerkwi. Oto podsumowanie najważniejszych, w kolejności, w jakiej na nie trafisz, wchodząc przez główną bramę (północną).

    Plan Klasztoru Nowodziewiczego

    3.1. Cerkiew Przemienienia Pańskiego (główne wejście)

    Zbudowana w latach 1687–1688 nad główną bramą zespołu. To pierwsze, co widzisz po przejściu przez mur, i dobry przykład baroku moskiewskiego: pięć zielonych kopuł, biała fasada z misternie rzeźbionymi detalami i natychmiastowe wrażenie, że „wchodzisz w inne stulecie”.

    3.2. Sobór Smoleński (XVI wiek)

    Najstarszy budynek i perła zespołu. Wzniesiono go w latach 1524–1525 na wzór Soboru Zaśnięcia Matki Bożej na Kremlu. W środku zobaczysz niedawno odrestaurowane freski z XVI wieku (podczas prac odsłonięto malowidła zakryte przez dziesięciolecia) i pięciokondygnacyjny ikonostas z rzeźbionego i złoconego drewna, który carewna Zofia zamówiła u mistrzów Zbrojowni Kremlowskiej. Wewnątrz są groby carskie, między innymi samej Zofii Aleksiejewny i Eudoksji Łopuchiny, pierwszej żony Piotra I.

    Pamiętaj: jest otwarty tylko latem. Jeśli twoja podróż wypada między majem a wrześniem, nie przegap go. Zimą musisz się zadowolić widokiem z zewnątrz.

    Sobór Smoleński w Klasztorze Nowodziewiczym
    Wnętrze Soboru Smoleńskiego ze złoconym ikonostasem

    3.3. Dzwonnica (1689–1690)

    Siedemdziesiąt dwa metry wysokości, sześć ośmiokątnych kondygnacji i czerwona cegła połączona z misternie ciosanym białym kamieniem. To najbardziej rzucający się w oczy budynek zespołu i druga najwyższa dzwonnica Moskwy, wyższa jest tylko dzwonnica Iwana Wielkiego na Kremlu. Architekt Wasilij Bażenow pisał, że dzwonnicę Iwana Wielkiego warto zobaczyć, ale to nowodziewicza naprawdę przyciąga wzrok człowieka o dobrym guście. Trudno się z nim nie zgodzić, kiedy się przed nią stoi.

    Dzwonnica Klasztoru Nowodziewiczego

    3.4. Cerkiew Zaśnięcia Matki Bożej i refektarz

    Zbudowana w latach 1685–1687. Jej najciekawszy szczegół jest konstrukcyjny: przylegający refektarz ma sklepienie o powierzchni 393 metrów kwadratowych – bez ani jednej kolumny, co pod koniec XVII wieku było prawdziwym wyczynem technicznym. Przechowuje się tu kopię Iwerskiej Ikony Matki Bożej, przywiezioną w 1648 roku z góry Athos i przekazaną klasztorowi w 2009 roku z Państwowego Muzeum Historycznego.

    Cerkiew Zaśnięcia Matki Bożej w Klasztorze Nowodziewiczym

    3.5. Cerkiew Opieki Matki Bożej i sąsiednie pałace

    Cerkiew z intensywnie czerwoną fasadą (1685–1687) nad dawną południową bramą zespołu, z dobudowanymi tak zwanymi Komnatami Maryjskimi. Dokładnie naprzeciwko stoją Komnaty Łopuchinów, w których więziono Eudoksję Łopuchinę, pierwszą żonę Piotra Wielkiego. Przyjrzyj się fasadzie: wciąż jest na niej zegar słoneczny z XVII wieku, który nadal pokazuje godziny.

    Cerkiew Opieki Matki Bożej w Klasztorze Nowodziewiczym

    3.6. Komnaty carewny Zofii i Wieża Naprudna

    W Wieży Naprudnej, dawnej wartowni strzelców, działa dziś stała wystawa o życiu carewny Zofii Aleksiejewny. Zofia była regentką Rosji w latach 1682–1689, kiedy jej przyrodni bracia Iwan V i Piotr I (późniejszy Piotr Wielki) byli zbyt młodzi, by rządzić. Gdy Piotr przejął władzę, zamknął ją tutaj. Zmarła w klasztorze w 1704 roku i jest pochowana w Soborze Smoleńskim. Historia jak z powieści – a kiedy zrozumiesz, co się tu wydarzyło, spojrzysz na klasztor zupełnie innymi oczami.

    3.7. Cerkiew św. Ambrożego z Mediolanu

    Mniejsza cerkiew i dla mnie jedna z najpiękniejszych w zespole. Zbudowana w XVI i XVII wieku, odbudowana po pożarze w 1796 roku. Odprawia się w niej nabożeństwa, a poza porami liturgii można ją zwiedzać.

    Cerkiew św. Ambrożego z Mediolanu w Klasztorze Nowodziewiczym

    3.8. Wystawy muzealne

    Od 2010 roku zespołem zarządza Rosyjska Cerkiew Prawosławna poprzez Muzeum Cerkiewne Klasztoru Nowodziewiczego. Najciekawsze stałe wystawy to ta w Soborze Smoleńskim (z odrestaurowanymi freskami i ikonostasem), wystawa „Malowanie igłą” (pracownia haftu złotem i ikon) oraz wystawa o ihumenii Serafimie (1914–1999), pierwszej przełożonej po ponownym otwarciu klasztoru w 1994 roku. Ponieważ wystawy się zmieniają, przed wizytą warto zajrzeć na oficjalną stronę.

    4. Cmentarz Nowodziewiczy: cywilny panteon Rosji

    Gdybyś miał czas tylko na jedno z dwojga, bez wahania poleciłabym ci cmentarz. Cmentarz Nowodziewiczy to obok nekropolii pod murem Kremla najważniejszy cywilny panteon Rosji. Spoczywa tu około 26 000 osób na 7,5 hektara parku-ogrodu, podzielonego na trzy historyczne części („starą”, „nową” i „najnowszą”), dodawane kolejno, gdy cmentarz robił się za mały.

    Sam cmentarz oficjalnie poświęcono w 1904 roku (choć pochówki w obrębie murów klasztoru odbywały się co najmniej od XVI wieku). W latach 30. XX wieku, kiedy władza radziecka niszczyła liczne moskiewskie cmentarze, przeniesiono tu szczątki wybitnych postaci, takich jak Gogol, Aksakow czy malarz Lewitan. UNESCO wpisało cmentarz na listę stu najważniejszych cmentarzy świata, a mówiąc zupełnie praktycznie: wstęp jest bezpłatny.

    Mapa Cmentarza Nowodziewiczego

    4.1. Kto tu spoczywa (czego nie przegapić)

    Trudno o krótką listę. Oto nazwiska, których szukają praktycznie wszyscy odwiedzający (rosyjscy i zagraniczni):

    • Antoni Czechow (1860–1904); jego pogrzeb tutaj w 1904 roku był jednym z pierwszych wielkich pochówków.
    • Mikołaj Gogol (1809–1852) i Michaił Bułhakow (1891–1940); tego drugiego pochowano później w pobliżu Gogola.
    • Włodzimierz Majakowski, Bella Achmadulina, Wasilij Szukszyn, Andriej Wozniesienski.
    • Konstanty Stanisławski (1863–1938), ojciec nowoczesnej metody aktorskiej.
    • Siergiej Eisenstein (1898–1948), reżyser Pancernika Potiomkin.
    • Eldar Riazanow (1927–2015), jeden z mistrzów radzieckiej komedii filmowej.
    • Siergiej Prokofiew, Dmitrij Szostakowicz i Alfred Sznitke: trzech najważniejszych rosyjskich kompozytorów XX wieku.
    • Mścisław Rostropowicz (1927–2007), uważany za największego wiolonczelistę XX wieku, i jego żona, sopranistka Galina Wiszniewska.
    • Jurij Nikulin (1921–1997), najbardziej lubiany klaun Rosji, przedstawiony w rzeźbie siedzący na krawędzi, z psem Fiodorem u stóp.
    • Ludmiła Gurczenko, Lubow Orłowa, Innokientij Smoktunowski, Oleg Tabakow, Wasilij Łanowoj: aktorki i aktorzy różnych pokoleń.
    • Nikita Chruszczow (1894–1971), przywódca ZSRR w latach 1958–1964. Jego czarno-biały nagrobek należy do najczęściej fotografowanych.
    • Borys Jelcyn (1931–2007), pierwszy prezydent Federacji Rosyjskiej, z trójkolorową flagą z marmuru jako nagrobkiem.
    • Michaił Gorbaczow (1931–2022), pochowany tu we wrześniu 2022 roku obok żony Raisy.
    • Władimir Żyrinowski (1946–2022), wieloletni przywódca Liberalno-Demokratycznej Partii.
    Grób Borysa Jelcyna na Cmentarzu Nowodziewiczym
    Grób Nikity Chruszczowa na Cmentarzu Nowodziewiczym
    Irena Domingo na Cmentarzu Nowodziewiczym przy grobie Szostakowicza

    4.2. Więcej niż groby – rzeźby

    Wyjątkowym czynią ten cmentarz nie tylko nazwiska, ale rzeźby. Prawie każdy nagrobek to indywidualnie zaprojektowane dzieło sztuki, które pokazuje zmarłego przy jego zawodzie: piloci z samolotem nad mauzoleum, Nikulin w stroju klauna, wojskowi z orderami z brązu. Jeśli lubisz sztukę cmentarną (Powązki, Père-Lachaise, Staglieno, Recoleta), Nowodziewiczy ci się spodoba.

    Rzeźbiarski nagrobek na Cmentarzu Nowodziewiczym
    Grób na Cmentarzu Nowodziewiczym
    Grób na Cmentarzu Nowodziewiczym
    Grób na Cmentarzu Nowodziewiczym
    Grób na Cmentarzu Nowodziewiczym
    Grób na Cmentarzu Nowodziewiczym
    Grób na Cmentarzu Nowodziewiczym

    4.3. Jak się zorientować

    Przy wejściu na cmentarz jest plan (po rosyjsku) z ponumerowanymi najczęściej odwiedzanymi grobami. Jeśli nie czytasz cyrylicy, radzę ci dwie rzeczy. Po pierwsze: zanim wejdziesz, zrób zdjęcie planu, żeby sprawdzać go w telefonie. Po drugie: przed wizytą otwórz w telefonie stronę novodevichye.com. To nieoficjalna, ale bardzo kompletna baza danych z indeksem alfabetycznym, wyszukiwaniem według zawodu i interaktywną mapą. Jest po rosyjsku, ale z tłumaczem w przeglądarce korzysta się z niej bez problemu.

    5. Praktyczne wskazówki do planowania i omijania kolejek

    • Ile czasu zarezerwować: całe przedpołudnie (3–4 godziny) na klasztor i cmentarz bez pośpiechu. Jeśli zwiedzasz tylko cmentarz, licz 1,5–2 godziny.
    • Najlepsza pora: w dzień powszedni, wcześnie rano (dziedziniec od 7:00, muzeum od 9:30). W niedziele po nabożeństwach jest więcej ludzi.
    • Najlepsza pora roku: koniec maja / początek czerwca, żeby zobaczyć zespół z kwitnącym bzem (Nowodziewiczy z niego słynie) i z otwartym Soborem Smoleńskim. Jesień z żółtymi liśćmi też jest przepiękna.
    • Bez kolejek: poza niedzielami i świętami religijnymi zwykle nie trzeba czekać.
    • Zwiedzanie z przewodnikiem? Wycieczki organizowane przez muzeum są po rosyjsku. Przewodnika mówiącego po polsku musisz szukać w prywatnych agencjach – niektóre oferują Nowodziewiczy jako półdniową wycieczkę z cmentarzem.
    • Bezpłatny audioprzewodnik: na stronie klasztoru jest wirtualny spacer z audioprzewodnikiem. Po rosyjsku, ale z tłumaczem w przeglądarce da się z niego dobrze korzystać.
    • Połącz to z okolicą: 10 minut pieszo stąd jest stadion Łużniki, gdzie rozegrano mundial 2018. A z przystani przy stawie odpływają rejsy po rzece Moskwie do Parku Gorkiego albo do Zaryadye – bardzo przyjemny sposób na powrót do centrum.

    6. Gdzie zjeść w pobliżu Nowodziewiczego

    Dzielnica Chamowniki jest mieszkalna i spokojna, z kilkoma opcjami w odległości pięciu–dziesięciu minut pieszo. Ponieważ w Moskwie lokale ciągle się zmieniają, warto wcześniej sprawdzić w Yandex Maps, czy nadal działają: Givi i Cacivi (kuchnia gruzińska, dobry stosunek jakości do ceny), Gołubka (kuchnia rosyjska i włoska nad klasztornym stawem) i rosyjska sieć Kroszka Kartoszka (pieczone ziemniaki z nadzieniem, tani fast food) to trzy bardzo różne propozycje. A jeśli połączysz wizytę ze spacerem przy stadionie Łużniki, tam też znajdziesz kawiarnie i restauracje.

    Najczęstsze pytania

    Ile kosztuje wstęp do Klasztoru Nowodziewiczego dla cudzoziemców?

    Wejście na teren klasztoru jest bezpłatne: możesz swobodnie spacerować po dziedzińcu. Bilet do muzeum cerkiewnego (z wstępem na wystawy, a latem do wnętrza Soboru Smoleńskiego) kosztuje 1000 rubli dla dorosłych cudzoziemców i 500 rubli dla dzieci i studentów z zagranicy. Wstęp na Cmentarz Nowodziewiczy jest bezpłatny.

    Czy klasztor i cmentarz to to samo?

    Nie. To dwa odrębne miejsca z osobnymi wejściami. Klasztor (Новодевичий пр., 1) to otoczony murami zespół klasztorny. Cmentarz (Лужнецкий пр., 2) przylega do południowego muru klasztoru, ale ma własną bramę od zewnątrz. Żeby przejść z jednego do drugiego, musisz wyjść, iść wzdłuż muru i wejść drugą bramą (5 minut pieszo).

    Kiedy najlepiej zwiedzać Nowodziewiczy?

    W dzień powszedni wcześnie rano (od 9:30, kiedy otwiera się muzeum). W weekendy jest więcej miejscowych, zwłaszcza w niedziele po nabożeństwach. Jeśli fotografujesz, dobrą porą jest też zachód słońca, bo po zamknięciu muzeum o 17:30 teren prawie pustoszeje, a dziedziniec jest otwarty do 19:00.

    Czy Sobór Smoleński jest otwarty przez cały rok?

    Nie. Wnętrze Soboru Smoleńskiego można zwiedzać tylko latem (mniej więcej od maja do września). Z zewnątrz zobaczysz go zawsze. Warto o tym wiedzieć, jeśli przyjeżdżasz zimą: nawet gdy muzeum jest otwarte, do najstarszego i najbardziej spektakularnego budynku zespołu nie wejdziesz.

    Czy są wycieczki z przewodnikiem po polsku?

    Wycieczki organizowane przez samo muzeum są po rosyjsku. Przewodnika mówiącego po polsku musisz szukać w prywatnych agencjach.

    Czy w środku można robić zdjęcia?

    Na dziedzińcu klasztoru i na cmentarzu tak, z rozsądnymi ograniczeniami. W czynnych cerkwiach trzeba poprosić o pozwolenie albo zapłacić opłatę za fotografowanie, a podczas nabożeństw nie wolno fotografować nigdy. Profesjonalne zdjęcia i filmy wymagają wcześniejszej zgody muzeum.

    Czy renowacja jest już zakończona?

    Gruntowną renowację zespołu, rozpoczętą w 2014 roku, praktycznie zakończono jesienią 2024 roku, na 500-lecie klasztoru. Wszystkie 36 budynków kompleksu są odrestaurowane. W pojedynczych miejscach mogą jeszcze stać rusztowania, ale zwiedzanie jest już w pełni możliwe.

    Jak zapłacić, jeśli nie mam karty MIR?

    W kasie muzeum można zapłacić gotówką w rublach. Karty Visa i Mastercard wydane poza Rosją, w tym polskie, nie działają tam od 2022 roku.

    W tym artykule

    Przydało się? Dam ci znać, kiedy coś się zmieni w Rosji

    Raz w miesiącu krótki e-mail (po angielsku) o tym, co się zmieniło dla podróżnych: wizy, płatności, granice, aplikacje. Na podstawie tego, co czytelnicy zgłaszają mi z Rosji. Jest nas już ponad 4 000. Bez spamu: jeśli kiedyś przestanie cię to interesować, wypiszesz się jednym kliknięciem.

    Irena Domingo

    Irena DomingoO mnie

    Urodziłam się w Rosji. Dorastałam między dwoma światami: ojciec Rosjanin, matka Hiszpanka, potomkini baskijskich dzieci ewakuowanych do ZSRR podczas hiszpańskiej wojny domowej. Przez ponad 30 lat pracowałam jako tłumaczka pisemna i ustna oraz nauczycielka języka rosyjskiego, a od 2013 roku piszę o Rosji, aby pomagać podróżnym odkrywać ją dzięki praktycznym i zawsze aktualnym informacjom. Jeśli ten blog pomógł Ci zaplanować podróż, możesz postawić mi kawę ❤️.

    Więcej na temat: Moskwa