Historia Rosji i ZSRR (opowiedziana w 5 minut)

Rosja przeszła drogę od garstki średniowiecznych księstw do imperium rozciągającego się na jedenaście stref czasowych, potem do Związku Radzieckiego, a od 1991 roku do dzisiejszej Federacji Rosyjskiej. Jeśli chcesz tylko najważniejsze fakty: Iwan Groźny był pierwszym carem (1547), Romanowowie rządzili przez trzy stulecia aż do rewolucji 1917 roku, ZSRR istniał w latach 1922–1991, a Władimir Putin kieruje krajem od 2000 roku.

Opowiem ci całą chronologię, od Rusi Kijowskiej do dziś, z postaciami, na które natkniesz się w każdym pałacu, muzeum i na każdym pomniku w tym kraju. Na końcu znajdziesz tabelę, która łączy każdą epokę z tym, co możesz zobaczyć dziś, oraz część o obecnej sytuacji w kraju.

Historia Rosji w pigułce

Okres	Daty	Kluczowa postać
Ruś Kijowska	882–1240	Włodzimierz I
Panowanie mongolskie	1240–1480	Iwan III
Carstwo Rosyjskie	1547–1721	Iwan Groźny
Imperium Rosyjskie	1721–1917	Piotr Wielki, Katarzyna Wielka
Rewolucja i wojna domowa	1917–1922	Lenin
Związek Radziecki	1922–1991	Stalin, Chruszczow, Breżniew, Gorbaczow
Federacja Rosyjska	1991–dziś	Jelcyn, Putin

Ciekawostka, która wielu zaskakuje: Dzień Rosji obchodzi się 12 czerwca, na pamiątkę Deklaracji o suwerenności państwowej z 1990 roku. To młode święto, z koncertami na ulicach i fajerwerkami. Datą, która naprawdę porusza cały kraj, jest jednak 9 maja, Dzień Zwycięstwa, z defiladą wojskową na placu Czerwonym.

1. Przed carami: Ruś Kijowska i Moskwa (IX–XV wiek)

• 882. Książę Oleg zajmuje Kijów i powstaje Ruś Kijowska, państwo, którego spadkobiercami uważają się Rosjanie, Ukraińcy i Białorusini. Stąd bierze się duża część dzisiejszego sporu o tożsamość między tymi trzema krajami.
• 988. Włodzimierz I przyjmuje chrześcijaństwo z Bizancjum. Ta decyzja tłumaczy cyrylicę, cebulaste kopuły i ikony, które zobaczysz w każdej cerkwi w kraju.
• 1147. Pierwsza pisemna wzmianka o Moskwie, wtedy ufortyfikowanej osadzie bez żadnego znaczenia.
• 1237–1240. Najazd mongolski niszczy ruskie księstwa. Przez dwa i pół stulecia miejscowi książęta płacą daninę Złotej Ordzie.
• 1480. Iwan III Wielki przestaje płacić daninę i jednoczy ziemie wokół Moskwy. To on kazał zbudować mury i wieże z czerwonej cegły moskiewskiego Kremla, które widzimy dziś, dzieło włoskich architektów.

2. Iwan Groźny i narodziny carskiej Rosji (1547–1584)

• 1547. Iwan IV koronuje się na cara, jako pierwszy z tym tytułem (pochodzi od Cezara). Jego rosyjski przydomek Groznyj znaczy dosłownie raczej „budzący grozę” niż „okrutny”. Rządził prawie czterdzieści lat, najdłużej w dotychczasowej historii Rosji.
• 1552–1556. Podbija tatarskie chanaty kazański i astrachański. Jeśli odwiedzisz Kreml w Kazaniu, będziesz w miejscu tamtego podboju, dziś wpisanym na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
• 1555–1561. Na pamiątkę zdobycia Kazania powstaje sobór Wasyla Błogosławionego. To najczęściej fotografowany budynek w Rosji.
• 1558–1583. Wojna inflancka, nieudana próba wyjścia nad Bałtyk. Za to podbój Syberii się udaje i otwiera ekspansję na wschód.
• Żenił się co najmniej siedem razy. Sławę okrutnika zawdzięcza opryczninie, brutalnej czystce wymierzonej w bojarów, oraz temu, że w przypływie gniewu zabił własnego syna i następcę.

3. Wielka Smuta i nadejście Romanowów (1598–1613)

Gdy ostatni potomek Iwana umiera bezpotomnie, Rosja pogrąża się w piętnastoletnim chaosie: głód, wojna domowa, samozwańcy podający się za zmarłego carewicza i polskie wojska w Moskwie. Rosjanie nazywają ten czas Smutą, czyli Wielką Smutą.

• 1612. Pospolite ruszenie pod wodzą Minina i Pożarskiego wypiera polską załogę z Kremla. Ich pomnik stoi przed soborem Wasyla Błogosławionego, w samym środku placu Czerwonego.
• 1613. Szesnastoletni Michał Romanow zostaje wybrany na cara. Zaczyna się dynastia, która będzie rządzić 304 lata, do 1917 roku.

4. Piotr Wielki i Imperium Rosyjskie (1682–1725)

• Mierzył 2,04 metra i incognito podróżował po Holandii i Anglii, żeby nauczyć się budować statki. Wrócił zdecydowany, by siłą zwesternizować kraj: zreorganizował armię, od zera stworzył flotę, a nawet wprowadził podatek od długich bród.
• 1703. Zakłada Petersburg na bałtyckich mokradłach. Twierdza Pietropawłowska była pierwszą budowlą miasta i to tam pochowano prawie wszystkich Romanowów.
• 1712. Przenosi stolicę z Moskwy do Petersburga. Będzie nią aż do 1918 roku.
• 1721. Pokój w Nystad kończy dwadzieścia jeden lat wojny ze Szwecją: Rosja dostaje Estonię, Inflanty i dostęp do Bałtyku. Piotr ogłasza się imperatorem i oficjalnie rodzi się Imperium Rosyjskie.
• Jego letnia rezydencja, Peterhof, z fontannami bez pomp, działającymi wyłącznie dzięki grawitacji, wciąż jest najpopularniejszą wycieczką z Petersburga.

5. Katarzyna Wielka i złoty wiek imperium (1762–1796)

Była niemiecką księżniczką, która przyjechała do Rosji jako piętnastolatka, żeby poślubić następcę tronu, a skończyła, obalając go w pałacowym zamachu stanu. Rządziła 34 lata i za jej panowania imperium rosło jak nigdy wcześniej.

• 1764. Kupuje pierwszą kolekcję obrazów, zalążek Ermitażu. Dziś to jedno z największych muzeów świata, a ten zakup uznaje się za jego akt założycielski.
• 1768–1792. Dwie wojny z Imperium Osmańskim dają Rosji północne wybrzeże Morza Czarnego. Krym zostaje przyłączony w 1783 roku, powstają Odessa, Sewastopol i Chersoń.
• 1772–1795. Trzy rozbiory Polski, przeprowadzone razem z Prusami i Austrią, przyłączają do Rosji ziemie dzisiejszej Białorusi, Litwy i dużej części Ukrainy.
• Mecenaska oświecenia, korespondowała z Wolterem i Diderotem, ale zaostrzyła pańszczyznę. Jej architektoniczny kaprys w Moskwie, Carycyno, można dziś zwiedzać.

6. XIX wiek: Napoleon, chłopi pańszczyźniani i rewolucjoniści

• 1812. Napoleon najeżdża Rosję z ponad 600 000 żołnierzy. Po bitwie pod Borodino Rosjanie opuszczają Moskwę, a miasto płonie. Zima i brak zaopatrzenia niszczą Wielką Armię podczas odwrotu. Opisał to Tołstoj w Wojnie i pokoju, a sobór Chrystusa Zbawiciela zbudowano właśnie dla upamiętnienia tamtego zwycięstwa.
• 1825. Powstanie dekabrystów w Petersburgu, pierwsza próba wprowadzenia konstytucji. Kończy się klęską, a jego przywódcy trafiają na Syberię.
• 1853–1856. Wojna krymska przeciwko Francji, Wielkiej Brytanii i Imperium Osmańskiemu. Rosja przegrywa i wychodzi na jaw, jak bardzo zacofany jest kraj.
• 1861. Aleksander II znosi pańszczyznę i uwalnia ponad dwadzieścia milionów chłopów. Mimo to ginie w 1881 roku w zamachu bombowym: w dokładnie tym miejscu stanęła cerkiew Zbawiciela na Krwi.
• 1891–1916. Budowa Kolei Transsyberyjskiej, 9289 kilometrów torów, które zszywają imperium od krańca do krańca.
• 1904–1905. Klęska w wojnie z Japonią wywołuje rewolucję 1905 roku. Mikołaj II musi zgodzić się na pierwszą konstytucję i parlament, czyli Dumę.
• 1914. Rywalizacja z Austrią na Bałkanach wciąga Rosję w I wojnę światową u boku Francji i Wielkiej Brytanii. Klęski na froncie i głód w miastach doprowadzą do upadku monarchii.

7. 1917: dwie rewolucje i koniec Romanowów

• Luty 1917. Strajki i protesty głodowe w Piotrogrodzie zmuszają Mikołaja II do abdykacji. Powstaje Rząd Tymczasowy. Po 370 latach carat dobiega końca.
• Październik 1917. Bolszewicy Lenina obalają Rząd Tymczasowy. Sygnałem był strzał z krążownika Aurora, który wciąż stoi zacumowany w Petersburgu i można go zwiedzać. Rodzi się Rosja radziecka.
• Lipiec 1918. Mikołaj II, jego żona, pięcioro dzieci i czworo służących zostają rozstrzelani w piwnicy domu w Jekaterynburgu. W tym miejscu stoi dziś cerkiew Na Krwi. W 2000 roku Cerkiew prawosławna ogłosiła ich świętymi.
• 1918–1922. Wojna domowa między Armią Czerwoną a białymi, z udziałem interwencji zagranicznej. Walki, głód i epidemie zabijają kilka milionów ludzi. W 1918 roku stolica wraca do Moskwy.

8. Narodziny ZSRR i śmierć Lenina (1922–1924)

• 30 grudnia 1922. Oficjalnie powstaje Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. W 1924 roku uznają go Wielka Brytania, Francja i Włochy.
• Styczeń 1924. Umiera Lenin. Jego ciało zostaje zabalsamowane i wystawione w mauzoleum na placu Czerwonym, gdzie leży do dziś, sto lat później. Wstęp jest bezpłatny, godziny otwarcia krótkie, a zdjęć robić nie wolno.
• Piotrogród zmienia nazwę na Leningrad. Nazwę Petersburg odzyska dopiero w 1991 roku.

9. Epoka Stalina (1924–1953)

• 1924–1929. Józef Stalin wygrywa walkę o sukcesję po Leninie z Trockim i pozostałymi rywalami. Będzie rządził aż do śmierci.
• 1928. Pierwszy plan pięcioletni: przyśpieszona industrializacja i przymusowa kolektywizacja wsi. Głód lat 1932–1933 pochłania miliony ofiar, przede wszystkim na Ukrainie i w Kazachstanie.
• 1936–1938. Wielka czystka. Procesy pokazowe, masowe egzekucje i rozbudowa systemu obózów, czyli Łagrów (Gułag). Moskiewskie metro i wielkie projekty tamtych lat powstają w dużej mierze rękami pracy przymusowej.
• Sierpień 1939. Pakt Ribbentrop-Mołotow z nazistowskimi Niemcami, z tajnym protokołem dzielącym Europę Środkowo-Wschodnią. 17 września Armia Czerwona wkracza do wschodniej Polski.
• 1939–1940. Wojna zimowa z Finlandią, zakończona oddaniem Karelii. Latem 1940 roku, w osobnej operacji, ZSRR anektuje Estonię, Łotwę i Litwę.
• 22 czerwca 1941. Niemcy napadają na ZSRR. Zaczyna się to, co w Rosji nazywa się Wielką Wojną Ojczyźnianą. Blokada Leningradu trwa 872 dni i zabija głodem setki tysięcy cywilów.
• Luty 1943. Kapitulacja Niemców pod Stalingradem (dziś Wołgograd), w najkrwawszej bitwie w historii, z około dwoma milionami ofiar po obu stronach. To punkt zwrotny wojny w Europie.
• 9 maja 1945. Wojska radzieckie zajmują Berlin, a Niemcy kapitulują. ZSRR traci około 27 milionów ludzi, najwięcej ze wszystkich stron konfliktu. Ten dzień jest najważniejszym świętem narodowym Rosji.
• 1949. ZSRR testuje swoją pierwszą bombę atomową i zimna wojna zaczyna się na dobre.

10. Zimna wojna: od Sputnika do Breżniewa (1953–1985)

• 1953. Umiera Stalin. Władzę przejmuje Nikita Chruszczow, który w 1956 roku potępia jego zbrodnie w słynnym tajnym referacie. Zaczyna się odwilż: większość obózów pustoszeje.
• 1955. Powstaje Układ Warszawski, odpowiedź na NATO.
• 4 października 1957. Sputnik staje się pierwszym sztucznym satelitą. Wyścig kosmiczny świetnie pokazują Muzeum Kosmonautyki i park WDNCh.
• 12 kwietnia 1961. Jurij Gagarin jako pierwszy człowiek leci w kosmos. 12 kwietnia wciąż jest w Rosji świętem.
• 13 sierpnia 1961. Powstaje mur berliński.
• Październik 1962. Kryzys kubański: świat jeszcze nigdy nie był tak blisko wojny jądrowej.
• 1963. Uruchomiono „gorącą linię” między Waszyngtonem a Moskwą i podpisano traktat o częściowym zakazie prób jądrowych.
• 1964. Chruszczow zostaje odsunięty, a władzę przejmuje Leonid Breżniew, który będzie rządził osiemnaście lat. To epoka zastoju: stabilizacja, niedobory i kolejki.
• 1968. Podpisanie Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, obowiązującego od 1970 roku. W tym samym roku czołgi Układu Warszawskiego tłumią Praską Wiosnę.
• 1979. Inwazja na Afganistan, dziesięcioletnia wojna, która wykrwawi ZSRR.
• 1980. Igrzyska olimpijskie w Moskwie, zbojkotowane przez ponad sześćdziesiąt państw z powodu Afganistanu. USA i ZSRR odwdzięczą się sobie nawzajem w Los Angeles w 1984 roku.

11. Gorbaczow, pierestrojka i koniec ZSRR (1985–1991)

• 1985. Michaił Gorbaczow zostaje sekretarzem generalnym w wieku 54 lat i rozpoczyna pierestrojkę (przebudowę gospodarki) i głasnost (jawność informacji).
• 26 kwietnia 1986. Awaria w elektrowni jądrowej w Czarnobylu na Ukrainie. Początkowe próby jej ukrycia mocno podkopują wiarygodność systemu.
• 1988–1989. Wycofanie wojsk z Afganistanu, pierwsze wybory z kilkoma kandydatami i niepodległościowe protesty w krajach bałtyckich. W listopadzie 1989 roku upada mur berliński, a Moskwa nie interweniuje.
• 1990. Gorbaczow dostaje Pokojową Nagrodę Nobla. Litwa jako pierwsza republika ogłasza niepodległość. 12 czerwca przyjęto Deklarację o suwerenności państwowej Rosji, którą dziś świętuje się jako Dzień Rosji.
• Czerwiec 1991. Borys Jelcyn wygrywa pierwsze w historii Rosji bezpośrednie wybory prezydenckie.
• Sierpień 1991. Próba zamachu stanu komunistycznych twardogłowych. Jelcyn wchodzi na czołg przed budynkiem parlamentu, a pucz upada po trzech dniach.
• 8 i 25 grudnia 1991. Prezydenci Rosji, Ukrainy i Białorusi podpisują rozwiązanie ZSRR i tworzą WNP. 25 grudnia Gorbaczow ustępuje, a radziecka flaga zostaje opuszczona nad Kremlem. Po 69 latach Związek Radziecki przestaje istnieć.

12. Lata Jelcyna (1991–1999)

• 1992. Uwolnienie cen i błyskawiczna prywatyzacja. Rubel się załamuje, inflacja szybuje, pojawiają się oligarchowie. Dla wielu ludzi to najtrudniejsze lata, jakie pamiętają.
• Październik 1993. Kryzys konstytucyjny: Jelcyn rozwiązuje parlament, deputowani barykadują się w budynku, a wojsko ostrzeliwuje moskiewski Biały Dom. W grudniu 1993 roku w referendum przyjęto obowiązującą do dziś konstytucję, która daje prezydentowi szerokie uprawnienia.
• 1994–1996. Pierwsza wojna czeczeńska, z dziesiątkami tysięcy zabitych i porozumieniem pokojowym, które zamraża konflikt.
• 1997. Podpisanie Aktu stanowiącego o stosunkach między NATO a Rosją.
• Sierpień 1998. Kryzys finansowy i niewypłacalność państwa. W ciągu kilku tygodni rubel traci trzy czwarte wartości.
• 31 grudnia 1999. Jelcyn niespodziewanie ustępuje w sylwestra i jako p.o. prezydenta zostawia swojego premiera, mało znanego byłego funkcjonariusza KGB, Władimira Putina.

13. Epoka Putina (od 2000 roku do dziś)

2000–2008: pierwsze kadencje

• 2000. Putin wygrywa wybory i dzieli kraj na siedem okręgów federalnych. W sierpniu tonie okręt podwodny Kursk z całą 118-osobową załogą.
• 1999–2009. Druga wojna czeczeńska. W tych latach dochodzi też do ataków na teatr na Dubrowce w Moskwie (2002) i na szkołę w Biesłanie (2004), gdzie ginie ponad trzysta osób, w większości dzieci.
• 2000–2008. Ceny ropy rosną kilkukrotnie, a razem z nimi poziom życia. To podstawa poparcia dla Putina w tamtej dekadzie.

2008–2013: tandem z Miedwiediewem

• 2008. Dmitrij Miedwiediew zostaje prezydentem, a Putin premierem. W sierpniu pięciodniowa wojna z Gruzją o Osetiu Południową i Abchazję. Jesienią światowy kryzys finansowy mocno uderza w Rosję.
• 2011–2012. Putin wraca na urząd prezydenta. Największe od lat dziewięćdziesiątych protesty wypełniają ulice Moskwy i kończą się setkami zatrzymań.

2014–2021: Soczi, Krym i mundial

• Luty 2014. Zimowe igrzyska olimpijskie w Soczi, najdroższe w historii.
• Marzec 2014. Po upadku prorosyjskiego rządu w Kijowie rosyjscy żołnierze bez oznaczeń przejmują kontrolę nad Krymem, gdzie odbywa się referendum o przyłączeniu do Rosji. Tego referendum nie uznają Ukraina, Unia Europejska, Stany Zjednoczone ani większość państw ONZ. Równolegle wybucha konflikt zbrojny w Donbasie, który do 2021 roku pochłonie około 14 000 ofiar.
• Lipiec 2014. Nad wschodnią Ukrainą zostaje zestrzelony samolot MH17 z 298 osobami na pokładzie.
• Grudzień 2014. Zachodnie sankcje i spadek cen ropy powodują załamanie rubla, który traci połowę wartości.
• 2015. Rosja interweniuje zbrojnie w Syrii po stronie rządu Baszszara al-Asada.
• 2018. Putin zostaje ponownie wybrany, a Rosja organizuje mistrzostwa świata w piłce nożnej. To rok z największą liczbą zagranicznych turystów w najnowszej historii kraju: miliony gości po raz pierwszy odkrywają, że Moskwa i Petersburg są wygodne i bezpieczne dla podróżnych.
• 2020. Reforma konstytucyjna przyjęta w referendum zeruje licznik kadencji Putina, co pozwala mu startować aż do 2036 roku. Przychodzi też pandemia.
• 2021. Opozycjonista Aleksiej Nawalny trafia do więzienia po powrocie do Rosji, a jego organizacje zostają zdelegalizowane.

2022: ofensywa na Ukrainę i przełom dla podróżnych

24 lutego 2022 roku Rosja rozpoczęła zakrojoną na szeroką skalę ofensywę wojskową na Ukrainę z północy, wschodu i południa. Moskwa oficjalnie nazywa ją specjalną operacją wojskową; Ukraina, Unia Europejska, Stany Zjednoczone i Zgromadzenie Ogólne ONZ (141 głosów za rezolucją z 2 marca 2022 roku) określają ją jako inwazję.

• Marzec 2022. Unia Europejska, Wielka Brytania, Stany Zjednoczone i Kanada zamykają przestrzeń powietrzną dla rosyjskich linii lotniczych, a Rosja odpowiada tym samym. Visa i Mastercard zawieszają działalność w Rosji, a kilka rosyjskich banków zostaje odłączonych od SWIFT. Setki zachodnich firm wycofują się z kraju.
• Wrzesień 2022. Częściowa mobilizacja rezerwistów i ogłoszona aneksja ukraińskich obwodów donieckiego, ługańskiego, zaporoskiego i chersonskiego, nieuznana przez społeczność międzynarodową.
• Czerwiec 2023. Grupa Wagnera Jewgienija Prigożyna wszczyna zbrojny bunt i rusza na Moskwę, ale zatrzymuje się po jednym dniu. Prigożyn ginie dwa miesiące później w katastrofie lotniczej.
• 2024. W lutym Nawalny umiera w kolonii karnej za kołem podbiegunowym. W marcu Putin zostaje wybrany na piątą kadencję, a kilka dni później zamach w sali Crocus City Hall pod Moskwą pochłania ponad 140 ofiar. W sierpniu ukraińskie wojska wkraczają do rosyjskiego obwodu kurskiego.

Dla podróżnych zmiana była ogromna: skończyły się bezpośrednie loty z Europy, przestały działać zagraniczne karty płatnicze, a zachodnie serwisy rezerwacyjne i Google Maps stały się w Rosji bezużyteczne. Nic z tego nie wróciło do normy. Jak dziś podróżuje się z tymi ograniczeniami, wyjaśniam w artykule o tym, jak podróżować do Rosji teraz.

Jak wygląda sytuacja w 2026 roku

W 2026 roku konflikt trwa nadal. W 2025 roku w Stambule wznowiono bezpośrednie rozmowy między Rosją a Ukrainą, pierwsze od 2022 roku, ale przyniosły one tylko wymiany jeńców i repatriację ciał, bez porozumienia w sprawach zasadniczych. Szczyt amerykańsko-rosyjski w Anchorage na Alasce w sierpniu 2025 roku też nic nie dał: rok później obie strony uznają tamte ustalenia za nieaktualne i mówią o zaczynaniu od zera.

Tymczasem Ukraina nasiliła ataki dronów na rafinerie i infrastrukturę energetyczną w Rosji, co powoduje lokalne problemy z dostawami paliwa, a rosyjska gospodarka rośnie w minimalnym tempie, około 1%, podtrzymywana przez wydatki wojskowe i obciążona ponad dwudziestoma pakietami sankcji UE. Żadna ze stron nie przyjęła dotąd zawieszenia broni na warunkach drugiej.

Co zostało z każdej epoki, gdy podróżujesz dziś

To część, która naprawdę przyda ci się na miejscu. Każda epoka zostawiła ślad i prawie wszystko można zwiedzić:

Epoka	Co zobaczyć
Średniowieczna Ruś i Iwan Groźny	Kreml moskiewski, sobór Wasyla Błogosławionego, Kreml w Kazaniu
Piotr Wielki	Twierdza Pietropawłowska, Peterhof
Katarzyna Wielka	Ermitaż, Pałac Katarzyny, Carycyno
XIX wiek i schyłek imperium	Cerkiew Zbawiciela na Krwi, Galeria Tretiakowska, Newski Prospekt
Ostatni Romanowowie	Muzeum Fabergé, Jekaterynburg
Rewolucja i Lenin	Mauzoleum na placu Czerwonym, krążownik Aurora
Epoka Stalina	Moskiewskie metro, Siedem Sióstr, bunkier Stalina
Wyścig kosmiczny	Muzeum Kosmonautyki, WDNCh
Ekspansja na Syberię	Kolej Transsyberyjska

Jeśli chcesz zaplanować zwiedzanie według miast, masz pełne przewodniki po Moskwie i Petersburgu, a w dziale o wizach sprawdzisz, czego potrzebujesz jako obywatel Polski. Zespół Kremla i placu Czerwonego jest na liście Światowego Dziedzictwa UNESCO od 1990 roku: oficjalną kartę znajdziesz na stronie UNESCO, a informacje o muzeach na portalu Muzeów Kremla.

Najczęściej zadawane pytania o historię Rosji

Kiedy powstał i kiedy upadł Związek Radziecki?

ZSRR oficjalnie powstał 30 grudnia 1922 roku i został rozwiązany 25 grudnia 1991 roku, kiedy Michaił Gorbaczow ustąpił, a radziecką flagę opuszczono nad Kremlem. Istniał 69 lat.

Kto był ostatnim carem Rosji?

Mikołaj II z dynastii Romanowów. Abdykował w marcu 1917 roku, a w lipcu 1918 roku został rozstrzelany razem z rodziną w Jekaterynburgu. W miejscu egzekucji stoi dziś cerkiew Na Krwi.

Czy można zobaczyć ciało Lenina?

Tak. Mauzoleum Lenina stoi na placu Czerwonym w Moskwie, wstęp jest bezpłatny, a otwarte jest przez kilka godzin w wybrane dni tygodnia. Nie wolno robić zdjęć ani wnosić dużych plecaków. Warto sprawdzić godziny otwarcia w danym dniu, bo dość często jest zamykane z powodu konserwacji.

Co się świętuje w Rosji 12 czerwca?

To Dzień Rosji, upamiętniający Deklarację o suwerenności państwowej przyjętą 12 czerwca 1990 roku. W największych miastach odbywają się bezpłatne koncerty, imprezy uliczne i pokazy fajerwerków.

Dlaczego 9 maja jest w Rosji tak ważny?

To Dzień Zwycięstwa nad nazistowskimi Niemcami w 1945 roku. Związek Radziecki stracił w tej wojnie około 27 milionów ludzi, więc to data o największym ładunku emocjonalnym w kalendarzu. Obchodzi się ją wielką defiladą wojskową na placu Czerwonym i marszami, w których ludzie niosą portrety swoich bliskich.

Czym różnią się Rosja, ZSRR i Federacja Rosyjska?

Rosja to kraj w szerokim, historycznym sensie. ZSRR był państwem istniejącym w latach 1922–1991, które skupiało piętnaście republik, m.in. Rosję, Ukrainę, Białoruś, kraje bałtyckie i republiki Azji Środkowej. Federacja Rosyjska to obecne państwo, od 1991 roku prawny następca ZSRR.